ie IX 
selen des plantenrijks, die nu reeds belangrijk voor den 
handel, in een later tijdvak” dit nog in-veel grooter mate 
zullen worden, en vruchtbare bronnen van welvaart voor 
de-toekomstige maatschappij kunnen openen. Daarbij be- 
vat de bodem bouwsteeneneù metalen van--ällerhande 
aard, terwijl; de geographische ligging en uitmuntende 
havenplaatsen het-eiland. van nature voor den handel in 
hooge mate geschikt doen zijn en het meer en meer daar- 
voor ‘zullen openen, naarmate de verbinding te land en 
op de rivieren het binnenland onderling en met de haven- 
plaatsen in geregeld verband zullen stellen. De in het 
land-op meer dan eene plaats diep indringende zee, ri- 
vieren, die, naar het oosten en naar het westen stroomende, 
in het binnenland op’-betrekkelijk kleine afstanden van 
elkander verwijderd zijn wijzen daartoe reeds den natuur- 
lijken” weg. De uitgestrekte en vruchtbare alluviale gron= 
den, zacht glooijende hellingen der bergen, en de talrijke 
hoogvlakten hebben nu reeds genoeg proeven geleverd 
van uitmuntende geschiktheid voor de koloniale. kultuur. 
En wat dikwerf is aängevoerd-en ook door mij niet wordt 
voorbijgezien, het bezwaar dat door eene onwillige ge= 
aardheid der inlandsche bevolking veroorzaakt wordt, en 
waardoor: Sumatra zoo zeer bij Java achter staat, dit zal 
van minder overwegenden invloed blijven. naarmate. de 
landbouw meer en meer door de toepassing van. werk- 5 
tuigen de hulp der menschenhanden. zal kunnen missen, 
Wanneer men de verstrooide beri iglen, welke over. en-. 
_ kele nuttige of merkwaardige. gewassen; van n Sumatra, be 
