bevestigd. JunenuunN gewaagt van Graniet, bijv. noordelijk van 
Priaman, die door Trachyt doorboord wordt, maar op eene andere 
plaats zegt hij bepaald dat de Graniet een ondergeschikt gesteente 
js en alléén op plaatsen waar de regelmatige rigting van het ge- 
bergte gestoord’ is, mag men aan Graniet denken. In Siboga zag hij 
talrijke granietblokken in de rivieren, en in Opper-Tapanoeli, bijv. 
in het Kindjang-gebergte, zijn onderscheidene bergruggen uit Sye- 
niet (hornblende-graniet) *) zamengesteld, door Basalt.of Trachyt 
‚ doordrongen, op andere plaatsen met gescheurde zandsteenlagen be- 
dekt. Kwarts en veldspaat zijn er de hoofdbestanddeelen” van, in 
omstreeks gelijke hoeveelheid, met ingemengde zwarte hornblende- 
kristallen. 
_ Even als op Jäva komen op Sumatra ook uitgebreide Sediment- 
terreinen voor. — Aan de kalkgesteenten kent kKoRTHALS, in de 
Vijftig Kotta eene aanzienlijke uitgebreidheid toe, naast den Tra- 
chyt en Zandsteen; lagen daarvan vormen eenen ring om den Sago, 
Merapi en Singgalang, van witte, donkerblaauwe of blaauwe kleur. 
Korrnars houdt die lagen voor overgangskalk, zonder daarvoor 
echtef eenig paleontologisch bewijs aan te voeren. TersmanN gewaagt 
ook van kalklagen die ten westen van den Sago eene 3000’ hooge 
REL 
*) Jurcuuun heeft later dit onderwerp nader toegelicht in zijn werk 
Java III, bl. 690. „Op Sumatra komt de syeniet-formatie werkelijk te voore 
schijn; in de Battalanden, tusschen Tapanoeli en Silindong, vormt zij gan- 
sche bergruggen, welke slechts op vier van elkander verwijderde punten 
door koepelvormige kegels van enkele trachyt-vulkanen, bijv. van den Loe- 
boe Radja en van den Mertimpang bedekt en overstelpt zijn geworden.”— 
Dezelfde soort van Syoniet vond surenvnr op den G. Keloet in Java, digt 
beneden den westelijken kratermuur, die uit zuilvormig geribden Trachyt 
bestaat. Hij houdt het voor waarschijnlijk dat de Syenict bij de vorming 
van den vulkaan reeds aanwezig, met den trachyt naar boven werd ge- 
bragt. — De veldspaat, van melkwitte kleur, in groote kristallen, is het hoofd- 
bestanddeel; de hornblende git zwart; hier en daar als bijmengsel kleine 
groenachtig goudgele, glinsterende, halfdoorschijnende kristallen van Zir- 
kon. — Op bl. 683 wordt de laatste Olivin genoemd, hetwelk later verbe- 
terd wordt op bl. 23 van de Catalog der geologischen Sammlung von Java, 
niedergelegt und geordnet im Reichsmuseum Für Naturgeschichte zu Leiden. — In 
de nabijheid van Benkoelen, op de hoogten, had MARSDEN steenen verzameld, 
die door sommigen voor Graniet werden gehouden, maar die later voor 
werden verklaard 
greyish colour, 
» „consisting principally of Feldspar and Hornblend, of a 
and nearly similar to the mountain stone of North Walís.” 
