wezige sedimentaìre lagen van zandsteen en kalk, daardoor in niet 
geringe mate werden getroffen en opgeheven; en terwijl het pluto- 
nisme,thans op vele plaatsen rust, blijven op andere de lava-eruptien 
ook nu nog de vulkanische werking voortzetten *). : 
De aard der aan de oppervlakte blootliggende gesteenten, de ont- 
zettende regenmassa, in verband met de daar gevestigde weelderige 
Ed: 
*) Het voorkomen van onderscheidene metalen, miet enkel in secundaire 
ligplaats maar ook in het vaste gebergte, wijst genoegzaam oudere terreinen 
in de zamenstelling van het eiland aan. — Goud komt vooral in de centrale 
gedeelten van het eiland voor, naar het schijnt niet zuidelijk van de’Limoen 
(een tak van de Djambi-rivier) noch noordelijk van Analaboe. — Menang- 
kabo is een voornaam gouddistrict. Reeds vroeg werd de mijnbouw in gan- 
gen gedreven en waschgoud gezocht. In de binnenlanden van Padang von- 
den de Engelschen bewerkte mijnen en inlandsehe mijnwerkers. Men vindt 
er goudaderen in kwartsgangen aan den voet der gebergten, en de mijnen” 
worden in horizontale rigting bewerkt. Daartoe zullen ook de goudmijnen 
té Soepajong behooren, waarvan TEYSMANN ter loops spreekt. — Ren andere 
vorm schijnt diluvíaal goud te zijn, afgeronde grootere en kleine stukjes, in 
lagen en aderen nabij de oppervlakte. MArspex-had er een van negen oncen 
gezien. RApermacuer vermeldt de mijnen van de Dertien Kotta 8, van Si- 
pini, 10 vademen diep. — Eindelijk wordt uit rivieren en beeken stofgoud 
verzameld. Achter Sikilang en Pasaman in het goudrijk gebergte der Rau- 
_ wers vindt men langs de kanten der rivieren stukken goud, — Volgens mans- 
DEN moeten de plaatsen, waar in Menangkabo goud gegraven wordt, zeer 
talrijk zijn, — Reeds in 1668 werd te Salida eene mijn geopend, waarvan de 
doorsnede is afgebeeld door prras messr (Ost-Zndische Reiseheschreibung oder 
Diarium, Le'pzig 1690), die in 1682 den berghoofdman B. orxrzscn, verge- 
zelde, met saksische mijnwerkers, doorde O. IL. Compagnie derwaarts ge- 
zonden. — RADERMACHER spreekt ook van zilvermijnen, die niet bearbeid 
worden wegens te groote kosten, — fin: behalve op Bangka, waar het tin- 
erts in 1710 ontdekt werd, komt de tinsteen ook op onderscheidene plaat- 
sen in Sumatra voor, vooral tinzand, hetwelk vroeger in het gebergte van 
‚ Soengi-pagoe gegraven werd, én in de bovenlanden van Palembang, zoo ook 
te Soengi-koeneng, is tinerts (Nat. Tijdschr. XVI. Ll. 370). — Koper: eene 
rijke mijn in Atjih, bij Moeki in de buurt van Laboean-hadji. — ZJzer: Korr- 
HALS vond titaanhoudend ijzererts aan de boorden der rivieren in het weste= 
lijk gedeelte. MarspeN. spreekt van ijzererts te Toerawan, in het oosten 
van Menangkabo. Bekend is de zoogenaamde ZJzerberg of Boekit-besi aan 
de noordzijde van het meer van Singkara, die aan zijne oostzijde eene vers 
scheiden honderd voet dikke ertslaag van magneetijzersteen vertoont, waarop 
eene aanzienlijke kalklaag rust, die den top van den berg uitmaakt. — Lood- 
mijnen: in de Padangsche bovenlanden bij fort Pangatan vermeld. — Zwa- 
vel. is als vulkanisch product niet zeldzaam. Ook kwik en operment worden 
aangetroffen, — Salpeser. In het land van Katoèaoen, aan den oorsprong van 
de Oeri-rivier, wordt in uitgestrekte holen salpeter gevonden; die holen 
zijn de woonplaatsen van vogels. ee MEER 
