een GE ie 
als die over het geheele eiland voorkomt, die zoo zeer het product 
is van verweêring van verschillend plutonisch gesteente, en die tevens 
in niet geringe mate met kalk bedeeld is, door gestadigen regen he- 
vochtigd, waarin de beweging en verplaatsing der stoffen door de 
ongelijke oppervlakte en ontelbare beeken en stroomen zoo zeer be- 
vorderd wordt, die zich echter niet boven de voor den plantengroei 
schadelijke hoogte verheft, onder den altoosdurenden invloed der 
tropische temperatuur, met de rijkste en krachtigste vegetatie ge- 
tooid is. En waar het plantenrijk zich eenmaal in zulken omvang 
gevestigd heeft, daar schept en verbetert het gestadig den grond 
voor zijn eigen bestaan. Ben veelal roodachtige leem is alom de 
natuurlijke bodem, en wat door de waterstroomen wordt weggevoerd, 
wordt door de voortgaande verweêring der rotsen ligtelijk aange- 
vuld. Waar de menging der verschillende bestanddeelen, van de 
leemaarde met kalk, zand, kleine hoeveelheden ijzer, organische 
overblijfsels en andere bodembestanddeelen het meest is volbragt, 
daar is de grootste vruchtbaarheid, derhalve op de alluviale 
streken der lagere landen, en vooral daar, waar de overstrooming 
de vruchtbaarheid door het aanbrengen van nieuwe elementen jaar- 
lijks herstelt, en in de wouden, waar een vermolmende bodem, 
door de wortels losgemaakt, door de verrotting van hout en blade- 
ren, behalve de organische verbindingen, een nuttig mengsel van 
anorganische of aschbestanddeelen, die door de wortels uit Sheuht: 
lende lagen bijeengebragt waren, ophoopte. Op zulke plaatsen dan 
ook tiert de landbouw, of schiet de wilde vegetatie met ongekende 
weelderigheid uit den bodem op. Op de alluviale landen van Pa- 
lembang kan men ligtelijk twee oogsten van padi of van katoen in 
één jaar verkrijgen, en men zou vijf jaren achtereen, zondér bemes- 
ting, kunnen bouwen, indien men zich wilde i inspannen om het alom 
indringend alanggras weg te houden. Doch die- zorg laat men aan 
__de natuur over; tusschen het alang vestigen zich hoogere heesters, 
die dit verstikken, en wanneer men deze verbrandt, heeft men 
nieuwen bodem. Maar daar, waar de door de verweêring ontstane 
klei nog niet of niet genoegzaam vermengd is, schijnt de bodem 
voor he plantengroei nog weinig gesshikheid te hebben, en op 
die wijze kan men MARSDEN’s bevreemdende stelling verklaren, dat 
de bodem op de westkust van Sumatra van natuur onvruchtbaar is. 
