mie Wk ae 
rein liggen de kampongs in groen geboomte en klapperboomen ver- 
scholen. — Op den weg naar Boekit-silit, dat op omstreeks 4000’ 
ligt, zag hij de kampongs er nog rijkelijk van voorzien, maar bij 
het hooger klimmen verdween hij weldra, om door den Areng- 
palm vervangen te worden. Evenzoo tiert de kokos niet in te lage 
landen, daar hij niet tegen lange inundatie bestand is. Hij wordt 
dan ziekelijk en ten prooi van de verwoesting der kevers, zoo als 
TEYSMANN op de alluviale vlakten van Palembang opmerkte. Herst 
te Salatiga en Meranjat in dit gewest zag hij de boomen op wat 
hooger plaatsen, die miet aan-overstrooming bloot staan, weelderig 
groeijen. Het scheen echter dat ook de bodem van invloed was, daar 
ook op plaatsen, die niet aan overstrooming onderhevig zijn, de 
boomen kwijnden en door torren vernield werden. — In eene 
andere streek van dit gewest, boven Ogan, komt de klapperboom, 
niettegenstaande het zeer lage terrein, goed voort; TEYSMANN ver- 
klaart dit door den meer zandigen bodem van die streek, terwijl 
de klei lager wordt afgezet. — Dit alles bevestigt geheel wat 
Rumenrus, en na hem bepaaldelijk omtrent Sumatra marspenN heeft 
te boek gesteld, dat de kokos zandgronden bemint, — Niet alleen 
rondom de doesons wordt dit gewas aangetroffen, maar ook nabij 
de zeeplaatsen, havens, waar veel behoefte aan voedsel is, wordt er 
eene grootere hoeveelheid van aangeplant: Hij groeit het best op 
lage, nabij de zee gelegen zandgronden, waar hij reeds in 4 of 5 
jaren vrucht draagt, terwijl hij dit op kleigronden eerst na 7—10 
jaren doet. Van de kust af naar het binnenland groeit hij al trager, 
wegens de vermindering der warmte, en hij draagt daar dan eerst 
vrucht, wanneer hij volwassen is, terwijl in de kuststreken een kind 
de vrucht kan plukken; op meer hooge plaatsen brengt hij geheel 
geen vrucht meer voort. — De kleine naburige eilandjes zijn alom 
langs het strand digt met kokospalmen bedekt, ten gevolge van het 
ontkiemen der toevallig door de golven aangespoelde noten, op de- 
zelfde wijze als dit op de Koraaleilanden der“Stille Zuidzee en van 
de Indische Zee het geval is. — De pitten der noten dienen overi- 
gens alom tot spijze, uit de volkomen rijpe wordt de bekende klap- 
perolie verkregen, die în de kuststreken een algemeen gebruikelijke — 
vetstoffe ís en ook in de lampen gebrand wordt, terwijl in het bin- 
nenland andere plantenoliën gebruikt worden en de vlam ook door 
