ied andil aa ok Her lk Caen dt pi 
sn MD 
wegens de overstroomingen niet groeit; # doch het schijnt eene 
variëteit van de hooger ‘groeijende te zijn, die ook in het bantamsche 
en elders op Java, in de benedenlanden gevonden wordt” Hoogst 
waarschijnlijk wordt hier A. obtusifolia bedoeld *). — De gewone 
soort komt echter in West-Sumatra minder in gekweekten staat 
voor, meer in het wild, aan de steile niet bewoonde bergruggen. — 
Overigens is het bekend dat deze palm vooral den palmwijn levert, 
die meer geacht is dan die van den klapperboom. Om dit vocht 
(Soera, Nira of Toddy in ongegisten staat) te verkrijgen, wordt de 
steel van den bloemtros op eenige duimen afstand van den stam af- 
gesneden, het uitstroomende vocht in daaraan bevestigde bamboes- 
kokers opgevangen, die om de 24 uur vervangen worden. Om 
het vocht te doen gisten, gebruikt men in de padangsche boven- 
landen Koelit-kajoe-katjangkatjang (Jagera ?), Koelit-lawan (Cin- 
namomum), Koelit-lanseh (Zansium domesticum). Na eenige da- 
gen gisting, wordt het vocht afgegoten en men heeft nu den 
Toeak of palmwijn van eenigzins bitteren. smaak. — Uit den 
stam wordt nu en dan ook een weinig Sago verkregen, en het 
uit de bloemstelen verzamelde vocht, indien men het niet laat 
gisten, levert ook de op Java meer bekende suikersoort (verg. 
Flor, Ned. Ind, ILL. 44, 35), waarvan echter op Sumatra weinig ge- 
bruik gemaakt wordt. — Belangrijk is echter de vezelstof, 
die als zwart paardenhaar den stam omgeeft en uitstekend, zeer 
duurzaam, touw en ander vlechtwerk levert, en Idjoe of Gomoetoe 
genoemd wordt. — Van de doornachtige uitsteeksels des stams ver- 
vaardigt men schrijfpennen. — Volgens TEYSMANN’S getuigenis waar- 
deert men echter over het geheel dezen boom op Sumatra niet zoo 
als op Java en alleen in tijden van rijstgebrek bereidt men er Sago 
van, waartoe alleen die kunnen dienen welke nog niet gebloeid 
hebben. — De bladen bezigt men tot het dekken der huizen. —__ 
Het is mij onbekend of Borassus flabelliformis (Ohtel dat, 
ontbladerd gedeelte van den stam, in twee spiralen, van boven naar benc- 
den bij opvolging verschijnen, waren in spruiten met bladen bl 
en vormden derhalve takken van den stam. 
*) Vergel. Flor. Ned. Ind. III. bl. 37, waar dezelfde iter: der 
A. obtusifvlia onhe. sja, eg Ee aj 
Bee Ne 
