ae OBE ze 
en omstreeks 2 maanden later wordt geoogst. Sawahs worden ieder 
jaar op nieuw in kultuur gebragt en behoeven geenan braaktijd, — 
De opbrengst is 50-voudig, die van de Luadangs ook hier minder, 
30 —40-voudig. 
2. Mais of Djagoeng bekleedt in deze gewesten naast de rijst eene 
niet onbelangrijke plaats en wordt na den rijstoogst op de Luadangs 
geplant, rijpt binnen 5 —6 maanden en levert eene 300-voudige, in 
vruchtbare oorden 400—500-voudige opbrengst. Over het geheel 
wordt de Djagoeng meer in de bergstreken verbouwd. Men eet of de 
klossen, gekookt of geroost, of grof gestampt en als rijst gekookt, 
enkel of met deze vermengd. Twee klossen worden in Angkola met 
1 duit betaald. De Djagoeng staat overigens in de schatting niet ge- 
lijk met de rijst, dient meer voor de arme bevolking, ook tot voed- 
sel voor varkens en gevogelte, en over het geheel vindt men dit ge- 
was vooral in streken waar de Sawahbouw beperkt is. 
3. Gadoeng (Batatas edulis) tiert het best op losse zandgronden; 
de wortelknollen hebben gemiddeld de grootte van eenen aardappel, 
langwerpig, onregelmatig en gedraaid van gedaante; zij worden in 
water gekookt, met een weinig zout gegeten, en vooral in de lager 
gelegen gewesten aangetroffen. 
4. Soorten van Dioscorea, D. triphylla (Obi-Obi mal.) en D. 
alata (Jam-Jam mal.) komen in de Bataklanden zeldzaam voor. De 
laatste levert verreweg de grootste knollen. 
5. Talas (jav.) of Kaladi (mal) (Colocasia antiguorum), die 
overigens minder algemeen voorkomt, levert insgelijks eetbare wor- 
telknollen van aanzienlijke grootte, meelrijk, maar niet van 200 
goeden smaak als de Gadoeng. 
6. Aardappelen (Kentang of Oeli onde) en wijen (Lawang), 
leerden de inlanders eerst in nieuwer tijd van de Europeanen ken- 
nen, maar kweeken daarvan abehe reeds zoo veel, dat zij daarvan 
naar Tapanoeli verkoopen. 
7. Lasiok (bat); (Lombok jav. elakn amal; N de spaansche peper 
of soorten van Capsicum, dient als toevoegsel bij rijst. — De eigen- 
lijke peper (Piper nen wordt in de Bataklanden bijkans niet 
gekweekt. 
S. Komkommers, odd. en vS (Caere Dal 
komen zeldzaam voor. 
