— 18 — 
door wildhout en vrachtboomen, in eene ondoordringbare wildernis 
veranderd zijn. De heer coUPERUS gewaagt van bosch- en pagger- 
koffij in de Padangsche bovenlanden, die goed gezuiverd en onder- 
houden, tot 80 en 40 jaren nog vruchten afwerpt, terwijl de boomen 
in de groote en geregelde tuinen in 6 of 7 jaren als uitgestorven waren. 
Nog in het begin dezer eeuw was de koffij van Sumatra van 
slechte hoedanigheid, maar cu. caMPBeLL gaf reeds in 180S berigt, 
dat de kwaliteit bij eene goede behandeling zeer goed kon worden. 
z00 als hem uit eigen ervaring gebleken was. — De koffijkultuur 
in Benkoelen werd dan ook door de Engelschen zeer aangemoe- 
digd. — Nanuis zag haren vooruitgang in 1823, en berigt ook dat 
in plaats van Dadap, tot schaduwboomen Pisang, Ricinus enz. 
gebezigd worden. _ | 
De ontzaggelijke ontwikkeling der kultuur vooral in het weste- 
lijk gedeelte, zal het best blijken uit de navolgende opgaven om- 
trent den uitvoer te Padang gedurende de laatste vier jaren: 
1856 - 1857 1858 1859 
134,088 142,522 192,346 ___ _119,777 pikoel. 
____Feboe of Swikerriet (Saecharum oficinarum). — 
Het suikerriet komt op Sumatra algemeen als kultuurplant voor, 
maar de suikerproduetie tot uitvoer is, met die van Java vergele- 
ken, onbelangrijk. De inboorlingen zuigen het riet uit, als lekkernij. 
De Engelschen hebben bijzonder beproefd de kultuur eerst in Ben- 
koelen door medewerking van Chinezen, en later ook op andere 
plaatsen te bevorderen. Volgens mARsDEN bezit in de zuidelijke 
districten, bijv. van Manna, ieder dorp 2 of 3 toestellen om het riet 
te kneuzen; maar in den regel zijn de inboorlingen met het ge- 
bruik van het sap of den stroop tevreden. De lagere binnenlanden 
van Palembang zullen voor de toekomst nog vele geschikte plaatsen 
voor de suikeraanplantingen opleveren. — In Luampong wordt ook 
Areng-suiker gemaakt. (Vergel. bl, 49). 
_ Djerénang of Drakenbloed (Daemonoropé Drac). 
De Drakenbloed-palm, Rotan Dj ërénang, komt met vele 
andere soorten van het zelfde geslacht (Calamus en Daemono- 
