eit AE zi 
de band bewerkt, zoodat de waterdeelen spoedig verdampten en de 
getah in kleine stukken terug bleef. Deze was door de ruwe bewer- 
king zeer onzuiver geworden en met spaanders enz. vermengd. Lua- 
ter werd deze geheele massa in kokend water week gemaakt, ge- 
kneed, uitgepluisd en uitgeklopt, zoodat niets dan de zuivere getah 
overbleef, waarvan eene slang werd vervaardigd van eenige voeten 
lengte en een paar duimen dikte. Het bleek toen, dat deze getah 
tot de beste soort moest gerekend worden, daar zij zelfs bij het op- 
vouwen niet de minste breuk vertoonde. De gekapte boom droeg - 
bloemen noch vruchten, doch was geheel met bloemknoppen bedekt 
(12 Nov)” *). Overigens was reeds voor TEYSMANN's botanische 
ontdekking deze boom bij de inlanders bekend. Men verhaalde dat 
de gewone wijze om de getah af te tappen bestond in den boom te 
kappen, in de lengte daaronder eene goot van een gespleten palm- 
stam te leggen, bijv. van Oncosperma, waarna eene overlangsche 
reep van den bast weggenomen of hier en daar inkappingen worden 
gemaakt, zoodanig, dat al het sap in de goot vloeit, dat daarna uit- 
_gedampt en zoo als vermeld is, gezuiverd wordt. Even zoo zou men 
den boom kunnen aftappen, zonder hem te vellen of te dooden en 
dit welligt meermalen kunnen herhalen. — De uitvoer van gutta 
percha te Padang bedroeg volgens officiëele opgaven : 
1856 1857 1858 — 1859 
1205 ei 98 108 pikoel. » 
Ik heb in mijne Mora eene afbeelding van LIsonandra gutta 
medegedeeld, en verwijs overigens naar deel IL, 4/, 1078. Bij eene 
_ meer gemakkelijke en geregelde communicatie naar het binnenland 
zou dit artikel voor den handel nog belangrijker worden, en het ís 
vooral dit voortbrengsel van Sumatra, waarop de engelsche industrie 
hare bijzondere aandacht gevestigd heeft. _ 
Hoezeer niet alle stoffen, die in het maleisch Getah. ad 
worden, tot deze groep behooren en de getah-pertja kunnen vervangen, 
zijn er nogtans andere gewassen van dezelfde natuurlijke familie 
*) Ik had van de mij toegezonden exemplaren aan den Hoogl. DE VRIESE 
medegedeeld, die ze aan Sir wirLrIAM HOOKER zond, die op zijn beurt er 
gewag van maakte (Kew-Gard. Misc. n. 103. Bl, 253), naar het ape sonder 
den naam des ontdekkers gekend te hebben. + 
