■ 217 



k7tixukififtotrog, oitcjog ylyvv\rotf rot^stot' Cfuae mihi fignificare vi~ 

 dentur : in cartilagineis br-anchiarum ipfam aperturam contrahi atque 

 aperiri alternis vicibus , igitur operculo non efle opus. Gaza con- 

 tra peflime : quamobrem in fpinatis non modo tegumentum, verum 

 etiam ipfi branchiarum meatus contrahuntur, ut celerius agatur.) 

 Quidam pifces multas, alii paucas branchias habent, deinde pars 

 fimplices, quidam duplices ; poftrema in plerisque fimplex. Accu- 

 ratius qui noiTe volet, anatomen harum partium et hiilorias pifcium 

 confulet. Caufa numeri branchiarum eft in ratione et quantitate ca- 

 loris in corde. Calidioribus enim pifcibus fortiori et celeriore bran- 

 chiarum motu opus eftj quem ad ufum branchiae plures et duplices 

 accommodatae funt magis quam fimplices et pauciores. Quamobrem 

 aliqui pifces extra aquas vivere diupofTunt, quibus branchiae pau- 

 ciores et minus validae funt, velut anguillae, et quicunque ferpen* 

 tum fpeciem referunt ; quia non multa refrigeratione habent opus. 



De refpiratione pifcium veteres phyfiologi, Anaxagoras et 

 Diogenes ita pronunciaverunt, auclore Ariflotele de Refpiratione 

 cap. 2. Anaxagoras quidem pifces dum aquam per branchias emit- 

 tunt, aeremore exprefTum excipere atque infpirare cenfetj nullibi 

 enim efTe vacuum. Diogenes autem pifces dum aquam per bran- 

 chias emittunt, ex circumfufi ori aqua aerem veluti exfugere ore 

 vacuo putat ; inefTe enim aquae aerem, quem fi aqua extracli nimia 

 copia infpiraverint, mori. Quorum opinionem ita oppugnat Arifto- 

 teles, ut moneat alteram refpirationis partem, quae exfpiratione con- 

 tinetur, itaplane omitti, nec ea ratione poiTe explicari. Deinde 

 opponit tracheae defeclum, qui efficit, ut aer receptus ventriculum 

 ingredi deberet; quod tamen fieri negat , nec ullum ejus partis mo- 

 tum confpici in refpiratione pifcium. Poftea utitur exemplo anima- 

 lium, quae pulmone refpirant, ct in aqua fuffocanturj tunc enim 

 ipiritum cum vi bullatim exire, velutifiquis tetludines et ranas aquis 

 vi fubmergatj in pifcibus autem nihil tale accidere, quocunque ex- 

 periaris modo. Contra hanc Ariftotelis rationem in mentem mihi 

 venit cobitis foflilis, quam faepius per tres hebdomadas in coenaculo 

 mecum habitantem in aquis obfervavi pluries eadem in hora bullas 

 aeris magno cum ftrepitu ex fundo emergentem eruclare, fubito- 

 que in fundum relabi. Simile quid in aqujs ftagnorum accidere /aepe 



Ee vide- 



