_ PALMAE. 67 COCOS. 
Kepoeë ngiejoe; op Rotti: Noohhoe; op Timor: Noea-hoen; 
op Solar: Tapa-pokang (pokang beteekent zooals Hoen, hoe 
en kepoeë boom); op Bouton: Laloekkoe: Macassar: K a- 
loekoe; Menado: Popo; op de Philippijnsche eilanden : N iog 
of Njog; Ternate: go; op andere Moluksche eilanden: N i wel, 
Niwer, Noeër; op Ceram: Nièoëra; op de zuidwestkust van 
Nieuw-Guinea: Oeteri, in de provincie Lobo: Nioe of Owah; 
te Onin of Woni: Roeroh; op Radack : Nidjoe, enz. 
De Kelapa- of Klapperboom groeit het best in de nabijheid der 
zee, in zandgronden vermengd met leem of vette teelaarde, en die van 
onderen vochtig zijn, Reedsin het 4de, 5de of Gde jaar brengt hij vruch- 
ten voort. Er is geen gewas, hetwelk in nuttige toepassing voor de 
beboeften van den mensch dezen palm overtreft, en in eenen eenvou- 
digen kinderlijken staat der maatschappij kan hij schier alle huis- 
selijke behoeften vervullen. In elk jaargetijde is hij met bloemkolven 
beladen, die èn rijpe vruchten (boewah Kelapa of Ke ram bilof 
Kerambang of in zuiver Maleisch N jior) dragen, èn onrijpe van 
ongelijke ontwikkeling (de zeer jongen boengsil, de nog met 
water gevulde Kelapa moeda); terwijl anderen bloeijen, of nog in 
de bloemscheede (Kaloeping of Kaloepak, of mandjoeng of 
Koelit majang) ingesloten zijn; — nu heet de kolf Majang. 
Wil men het sap uit den boom trekken, wordt het bovenste ge- 
deelte der kolf, wanneer de scheede zich opent of vroeger, afgesneden 
en het achterblijvende gedeelte (bagal) eenigzins gekneusd. Het 
uitstroomende sap (toewak of toeak of toea of nièna, in Bengalen 
toddy, in West-Indië S y ra) is aanvankelijk waterhelder en levert 
eenen zoeten en verfrisschenden drank op ; spoedig gaat het in gis- 
ting over en verkrijgt eenen aangenamen prikkelenden smaak, later 
wordt het scherp en zuur. Uit dezen palmwijn wordt arak gedis- 
tilleerd; het bezinksel dient tot gist bij het broodbakken. Ook azijn 
wordt er uit bereid, van voortreffelijke hoedanigheid, wanneer het met 
onbereide rijst (padie) in de zon gist en doorgezegen wordt. — De 
boomen, waarvan men vruchten wil verzamelen, moeten mict op deze 
wijze behandeld worden. — Op vruchtbare gronden,en wanneer de boo- 
men goed verzorgd worden, worden zij 60 en meerdere jaren oud, 
en iedere boom levert in 1$ maand 9—12 rijpe vruchten, uit wier 
5 
at 
