PANDANEAE. 155 PANDANUS. 
paar de toppen van den langen stam zich weer opwaarts rigten, ter- 
wijl dezelfde boom op andere plaatsen eenen ranken hoogen stam 
als een kokospalm vertoont. 
— RUMPHIUS, die met bijzondere zorg de soorten van dit geslacht be- 
schrijft, zegt, dat zij over het algemeen in Indië onder den naam, 
van Pandang bekend zijn (welk woord aanzienlijk beteekent), uit 
hoofde van het prachtig voorkomen dezer gewassen. Op Amboina 
heeten zij daarentegen Keker of Kekel. De bladen, vooral van de 
langgebladerde soorten, worden tot het vervaardigen van matten veel- 
vuldig gebezigd. De reukgevende bloemscheeden zijn vooral bij 
het vrouwelijk geslacht zeer gezocht. De vruchten van sommigen 
dienen tot spijze of als bijvoegsel bij rijst enz. — In Java worden 
om de bebouwde velden heggen van Pandan geplaatst, bijv. van 
Pandan rampé (P. latifolius), P. Samak, enz. 
Soorten: 
L. Nootjes tot veelhokkige grootere noten vergroeid ; — stam 
10—12, bladen 3—5 voet lang, op de randen en achterrib met fijne 
groene doornen; mannelijke bloeiwijze zeer geurig: 1. P. odoratis- 
simus ; — bladen zeegroenachtig, op de randen en de achterrib tot 
4-3 der lengte met seherpe roode doorntjes, vrouwelijke kolf lang 
gesteeld, bijkans rond: 2, P. spurius; — zoo als de voorgaande, 
maar de bladdoornen rood aan den top, wit van onderen, op den rug, 
op de onderhelft naar beneden, op de bovenhelft naar boven gerigt ; 
de rijpe vrouwelijke kolf rond: 3. P. littoralis ; — bladen lijnvor- 
mig, Ó—12 voet lang, helder zeegroen, op de randen en den rug 
gedoornd, vruchtkolf hangend, rood, van de grootte van een maus- 
hoofd, zeegroen: 4. P. dubius; — stam dik, tot 16 voet hoog, bladen 
10—12 voet lang, breed lijnvormig, randen geheel en de achterrib 
op de bovenste helft met fijne korte doornen, vruchtkolf kleiner dan 
de voorgaande: 5. P. Bagea ; — stam eindelijk zeer hoog, bladen 
6 voet lang, 4 duim breed, bij de ouderen korter, op de randen en 
ruggerib roodgedoornd, vruchtkolf hangend, rond: 6. P- ulilis; and 
heesterachtig, getakt, bladen als bij P. odoratissimus, maar kleiner, 
rijpe vruchtkolf ovaal driekant, rood, nootjes scherp pintige twee- 
hokkig, maar met één zaad: 7. P. foetidus. — 
IL Noten niet vergroeid, eenhokkig ;— vr ouwelijke kolven meer 
