GRAMINEAE. 812 
naar de landen rondom de Middellandsche zee, vooral naar Sicilië (Rev 
NIER, Heon. des Arabes, p. 94.). Dat zij door de Europeërs naar Ame- 
rika is overgebragt, is allezins waarschijnlijk. Marr1us (Flora br 
ed. 8vo IT. p. 518 of Nees Agrostogr. brasil.) vond haar wel o 
vele plaatsen in Brazilië als het ware in het wild, maar nogtans wa 
ren dit altoos gewesten, waar de rijst ook verbouwd werd. Nees vo: 
ESENBECK beschrijft in het zelfde werk eenen aldus in het wild gevonde: 
vorm (Oryza subulata, zie boven) als eene afzonderlijke soort, maa 
het is met het oog op de groote veranderlijkheid van dit gewas d 
uitwendige invloeden, waarschijnlijk dat deze soort slechts de gewont 
verwilderde vorm van de gekweekte rijst is, waarvoor ook pleit, dat 
HASSKARL in Java onder de verbouwde soorten eene aantrof (v. sub: 
subulata) die van O. subulata Nees zeer weinig verschilt. 
De rijst (Padi of Paddi mal, Paré sund., Unoo, Dhanya en Vrik 
de gekweekte, Nevara de wilde vorm, sanskr.) bekleedt onder de graas 
soorten, welke op den Sunda-Archipel in het groot verbouwd word 
eene eerste plaats, en levert het voornaamste voedsel der bevolking op. 
Gepeld noemt men haar Bras, gekookt Nassi. „In dat gedeelte der 
bergachtige streken, waar geen water kan worden heengeleid, wordt d 
rijst op het drooge veld aangebouwd, hetzij op regelmatig bearbeide 
akkers (Tipar), hetzij op den bodem, waar kort te voren wouden heb. 
ben gestaan, die geveld en verbrand zijn geworden; ieder jaar worden 
nieuwe stukken gronds hiertoe gebezigd, die men Gagah of Oema o 
Java, Ladang op Sumatra heet, — het grootste gedeelte wordt echter 
aangebouwd op kunstmatig onder water gezette velden: Sawah, die 
verreweg het grootste gedeelte der noordelijke alluviaal-vlakten, zoo 
mede de uitgestrekte centraal-vlakten des eilands (Java) bedekken en 
hier en daar aan zacht glooijende berghellingen ter hoogte van 2, ja 
van 3000 voet worden gevonden. Alsdan is de gansche bodem in ter- 
rassen herschapen, die, even als de banken eens amphitbeaters, bov 
elkander oprijzen en omgeven zijn door eenen rand of dam; — dan 
ziet men het water, dat die velden bedekt, door spleten of voren, die 
_in de kruin van den dam zijn gemaakt, benedenwaarts stroomen, kleine 
watervallen vormen, die van den eenen trap op den anderen 2, 3, 
5 voet lager neêrstorten,” (JuNen., Java I. p. 221). — Zulke velden 
vertoonen met hunnen waterspiegel gedurende verscheidene maanden 
des jaars het beeld van een moeras, dat ter hoogte van + of uiterlijk 
van l voet met water bedekt is, waarin ooijevaren, reigers en and 
watervogels ronddwalen, en waardoor de buffels al plassende voortsta: 
pen, gevolgd van hunnen meester, die den ploeg bestuurt: — drie of 
vier maanden later gelijken zij op een veld, met graan bedekt, dat door 
den wind golvend wordt bewogen. — 7 Nu eens (vervolgt JUNGHUH 
t.a.p., bl. 230) ontwaren wij rondom ons niets dan eene enkele water- 
vlakte — smalle dammen, die elkander in verscheidene rigtingen door- 
kruisen en ter naauwernood de breedte hebben van cen voet, waardoor 
de vlakte in eene menigte afzonderlijke bekkens wordt afgedeeld Ee 
herhaaldelijk liepen wij gevaar zijwaarts uit te glijden; konden wij des- 
tijds onze verbazing niet verheelen bij het beschouwen dier uitgestrekte 
velden, allen op eene kunstmatige wijze bedekt met water, dat onder 
de stralen der gloeiende tropische zon verdampt, en gewis de mate van 
vochtigheid der lucht zeer vermeerderd, dewijl de oppervlakte van het 
