280 



l 



in uiiibellis adeo varius est, ut ex una radice 

 omnes diciae tres aucloruin species sisti possunt, 

 et quidem non ex specimiiiibus forte et raro 

 tanquam exceplionis lege, sed vulgo occurren- 

 libus. Observantur enim unibellae radicis 3 — 8, 

 vel 5 et 10, quin et 12 in eadem planla. p. 31. 

 — Athamanta Matthioli Wulf. Videtur esse forma 

 Ath. cretensis e locis lemperalioribus. Etenim 

 et A. cretensis situ calido enata uuibellis mulli- 

 radiatis gaudet, ad 15 usque (conf. Bertol. fl. 

 ital. III. 320). p. 32. — Heracleum Cl. Crantz 

 Heraclea austriaca ad unicam speciem, unica 

 exceptione, reduxil; bene quidem et ex obser- 

 vatione naturae, quamvis nomine non satis apto 

 indito, Heracleum proteiforme vocans. (Stirp. 

 Austr. p. 155—158). Botanicis Xerographis facile 

 est ex variis formis aliquas sejungere et tanquam 

 species dislinctas proponere et describere, cum 

 quid natura ferat ipsis plane ignotuni sit, con- 

 tent paucis speciminibus ob plantae molem male 

 siccatis et imperfectis, ex quibus formarum nexus 

 miiiime elucet. Depromunt nolas ex foliorum 

 forma et divisione, ex fructus forma et vittis et 

 utroruriique pube, ex peialorum forma et relativa 

 magnitudiue, el colore. Verum si naturani vivcnlem 

 potius quam sicca speciniina, corrupla cadavera, 

 invesligare voluerimus, reperimus distinctionis 

 nolas a scriptoribus adhibitas omni ex parte 

 per gradus conlinuos oninino confluere. Folia 

 magis vel minus pubescentia pube molliore vel 

 asperiore, in quinque vel tria foliola dividuntur, 

 petiolis partialibus longioribus vel brevioribus, 

 vel profunde ad peliolum communem fere par- 

 tiuntur, vel minus profunde inciduntur, vel brevi 

 tractu. Foliola vero vel partiliones, magna el 

 maxima vel mediocria, lata el brevia, angusta, 

 elongala et attenuata, oblusiora, vel acutiora et 

 acuminala deprehenduntur, margine brevius vel 

 profundius incisa et lobala. Fructus non ad- 

 modum variant forma; tarnen ex hac levidensi 

 varialione varialione distinctionis nolas pelere 

 non desierunt. Fructus pubis praesentia vel copia 

 aeque ac in foliis variare par est. Perspicere 

 debuerunl, rem ancipilem esse, ex ejus prae- 

 sentia vel defectu nolas statuere, cum fructus 

 eam exuant citius vel sezius. Pericarpiorum villae 

 variant quandoque longitudine vel in uno eodem- 

 que hemicarpio. Ajant commissurales deesse 

 in H. alpino et auslriaco, quae saepe utique 

 exislunl et aeque magnae ac in celeris Heracleis, 

 quam rem etiam Cl. Gaudinus de H. alpino con- 

 firmavit 'fl. Helv. II. 321). Flores in Tirolen- 



sibus radiantes quidem, et talis est diflerentia 

 per gradus conlinuos, inter mullum el parum 

 radiantes, ut uti magis ad flores non radiantes 

 accedanl, quam ad valde radiantes. Hinc ab 

 istis formis difTerentia specifica nulla desumi 

 polest. Quam inanis el conlemnenda in Uni- 

 versum res sit coloris diversitas in floribus quae 

 distinctionis fundamentum docent exempla Violae 

 Iricoloris, Aretiae alpinae, Ajugae pyramidalis 

 aliarumque planlarum. His praemissis nobis vi- 

 detur conducere mediam viam ingressuris, non 

 unicam, ut fecit Crantzius, sed duas ex Tiro- 

 lensibus Heracleorum formis species slatuere: 

 H. Sphondylium L. el H. asperum MB. et aucl. 

 fl. germ. Erunl vero hae lamquam speciei summae 

 subordinalae (subspecies barbaris,, quae reapse 

 per formas inlermedias progressione conlinua 

 connecluntur, sed facilioris studii causa artifi- 

 cialiter et arbitrarie distinguunlur. Isthac con- 

 slructione ad H. Sphondylium pertinent: H. 

 Sphondylium aucl., H. flavescens aucl., H. sibi- 

 ricum aucl., H. auslriacum L. cum synonymis 

 ad isla relalis. Ad H. asperum: H. Panaces 

 Bertol. H. asperum auctorum florae germanicae 

 quod respondit H. PoUiniano Berloloni. — H. 

 elegans, foliolis mullifido-laciniatis, ac Veite di 

 Feltre, mihi dubiae cognationis est, foliis ad H. 

 H. Sphondylium, celeris, insuper et loco, vide- 

 licet alpino, ad H. asperum accedens. Non enim 

 praetereundum reperiri formas, cerle ad H. 

 asperum spectanles foliis varie el profunde in- 

 cisis et lacinialis. Observandum praeterea di- 

 stinclionem inier folia pinnata et simplicia omnino 

 fulilem esse, cum reperianlur, quae allere lalere 

 foliolis distinctis el remolis sunt pinnala, allero 

 foliolis ala lata, quin et lalissima, conjunclis; 

 ergo pinnata et simplicia ad unum petiolum. 

 (Fürtselzuiig folgt. 



Conespoiuleiiz. 



[Alle in dieser Rubrik erscheinen sollenden Miltheilunflen miisseli mit 

 Namensunlerschrirt der Einsender verseben sein, d^ sie nup unter dieser 

 BediDsuDS unbedingte Aufnanme linden werden. Ked d. Boopl.] 



Klotzschs .Angreifer. 

 Oeni RcJacteur der Buiiplandia. 



Bambure, IS. August 1856. 



Soeben erhalle ich von Herrn Dr. Klotzsch in 

 Berlin einen Brief, worin er mir niillheilt. dass der 

 derzeitige Chef der Polizei in Hamburg, Herr Senator 

 Dr. Carl Petersen, auf ein von dem Herrn von 

 Humboldt «arm unlerstülzles Gesuch — in der Appel- 



