— 89 — 



daarna met een flauwe bocht naar boven (fig. 5). Van de 

 meeldraden zijn er negen tot dicht bij den top vergroeid, de 

 tiende, bovenste, is vrij (fig. 14). De uiteinden met de helm- 

 knoppen zijn naar boven omgebogen. Aan beide zijden der 

 basis van den vrijen meeldraad bevindt zich een opening, 

 waardoor insecten hun zuiger kunnen steken ; overigens dekt 

 genoemde helmdraad de door de negen andere overgelaten 

 sleuf volkomen toe (fig. 9, li). 



In den aldus gevormden koker bevindt zich het vrucht- 

 beginsel met een gedeelte van den stijl, die, rechthoekig 

 omgebogen, den knopvormigen stempel iets boven de helm- 

 knoppen doet uitsteken (fig. 14). 



De bloemen staan op korte stoeltjes in trossen, die in de 

 oksels der bladen geplaatst zijn. 



Drukt men nu, b.v. met een pincet, op de vleugels eener 

 jonge, pas ontloken bloem, dan ziet men de helraknoppen 

 met den stempel, alles omgeven door een dichte massa stuif- 

 meel, uit de kiel te voorschijn komen (fig. 11, s). De stempel 

 is dan waarschijnlijk nog niet in staat om de stuifmeelkorrels 

 te doen kiemen, zoodat zelfbestuiving niet kan plaats hebben. 

 Een insect echter, dat op de bloem zit, wordt nu rijkelijk aan 

 de buikzijde met pollen bedeeld. Herhaalt men echter de 

 operatie bij een oudere bloem, dan komen eveneens de toppen 

 der geslachtsorganen naar buiten, maar men ziet geen stuif- 

 meelmassa meer, doch boven de verwelkte helmknoppen 

 steekt nu de stempel uit (fig. 12, t). Het is duidelijk, dat een 

 insect, welks buikharen met pollen beladen zijn, een deel 

 hiervan op den stempel zal brengen, wanneer het zich op de 

 vleugels neerzet en den zuiger onder het vlagje steekt. Nu is 

 het bekend, dat de Apiden in gerekte bloeiwijzen gewoonlijk 

 van beneden naar boven gaan (1); daar echter de oudste 



(1) Zie o. a. Wilson, On tlie association of an inconspicuous coroUa with 

 proterogynous dichogamy, etc. (Nature, vol. XIX, 1878.) 



