— 107 — 



hieruit af, dat kruising met andere bloemen is uitgesloten en 

 vond dan ook bedoelde haren met een menigte stuifmeelkorrels 

 beladen. Het behoeft echter geen betoog, dat wel zelden of 

 nooit al het stuifmeel van den zuiger zal worden afgeveegd. 

 Onderzocht ik dan ook den zuiger van insecten, die Lycopsis 

 bezocht hebben, dan vond ik dien nog wel degelijk met stuif- 

 meelkorrels bezet, zelfs nog in drogen toestand (I). 



Keeren wij nu tot de beschouwing der bestuiving terug. 

 "Wat kan wel de beteekenis zijn van de knievormige buiging 

 der kroonbuis ? 



De volgende onderstelling komt mij aannemelijk voor : 



Zooals wij reeds zagen, steekt de stempel niet boven de 

 helmknoppen uit ; bovendien liggen deze vlak tegen den 

 wand der kroonbuis. Zoodoende is er juist zooveel ruimte 

 tusschen die deelen, dat een insect, zijn zuiger door de 

 opening tusschen de fornices stekende, juist den honig zou 

 kunnen bereiken, zonder helmknoppen of stempel aan te 

 raken — indien de kroonbuis recht ware. Nu deze echter 

 gebogen is, loopen de lijnen, die de opening tusschen de 

 fornices verbinden met den honig, die het vruchtbeginsel 

 omgeeft, ter eene zijde langs den stempel, ter andere langs 

 een helmknop. Hierdoor wordt dus de aanraking dezer deelen 

 veel waarschijnlijker dan het geval zou zijn, indien de kroon- 

 buis recht ware. Dit is natuurlijk van 't hoogste belang voor 

 de plant, en men kan zich voorstellen, dat een variatie (van 

 den stamvorm der plant, met rechte kroonbuis) in deze rich- 

 ting, door natuurkeus is gefixeerd. Ik geef deze onderstelling, 

 die natuurlijk niet rechtstreeks door waarneming is te con- 

 troleeren, gaarne voor een betere ; maar meen ze toch voors- 

 hands als waarschijnlijk te mogen beschouwen. 



Laat ons thans zien, welke bezoekers inderdaad door mij 



(1) Hetzelfde zag H. Muller bij bezoekers van Anchusa ofpcinalis 

 (Weitere Beobachtungen III, pag. 15). 



