— 110 - 



Ik nam haar waar in de venen bij 'sGraveland, in Juli. Zij 

 beiioort tot de Rhinanthaceeën met bestrooiingsinrichting, 

 d. w. z. het stuifmeel wordt uit den top der bovenlip 

 (fig. 3) op kop of borststuk der bezoekers gestrooid. In ver- 

 band daarmede zijn de stuifmeelkorrels (fig. 4) zeer klein, 

 22-25 u, en glad van oppervlakte ; zij vallen daardoor ge- 

 makkelijk uit de helmknoppen en tusschen de haren der 

 bezoekers ; wellicht dient de kringvormige groeve om ze 

 daartusschen beter te doen vastliggen. 



Ik zag meermalen op regelmatige wijze Bomlm agrornm 

 F. "5 bestuiving bewerken. 



Onder de talrijke bloemen van P. paluslris, die ik onder- 

 zocht, waren er zeer vele, die in de kroonbuis, even onder 

 den rand van den kelk, aan de linkerzijde een gat vertoon- 

 den, dat er blijkbaar door een insect in gemaakt was 

 (fig. 1 w) Inderdaad zag ik een groot aantal malen Bombus 

 ScrimsMramis L. ^ door dit gat honig stelen. Hoewel deze 

 hommel een 9 mM. langen zuiger heeft, en dus den honig op 

 de normale wijze nog juist zou kunnen bereiken, schijnt zij 

 het gemakkelijker te vinden, diefstal te plegen. Zij gaat 

 daarbij op de volgende manier te werk. Bij het aanvliegen zet 

 zij zich ook op de onderlip, doch niet op het midden, zooals 

 B. agrorum, maar aan de linker- (laagste) zijde, loopt verder 

 naar achteren, aan de linkerzijde van de kroonbuis, deze met 

 de voorpooten omklemmende, en steekt, den kop tusschen 

 kelk en kroon inbrengende, haar zuiger in de bedoelde opening. 

 Onnoodig op te merken, dat zij hierbij der bloem van hoege- 

 naamd geen nut is. Ik ben echter nog niet zeker, of deze 

 hommel het gat zelf maakt, hoewel het bekend is, dat hom- 

 mels dit zeer goed kunnen doen en ook dikwijls doen (1). Ik 



(1) Hermann Muller zag b.v. B, Scrimshiranus ^ en B. terrest7-is L. $ 

 den honig van P. silvatica door inbraak verkrijgen (Die Befruchtung der 

 Blumen, pag. 303). Ook B. mastrucatus Gerst, doet het volgens Muller 

 van vele Pedicuktris-soorten in de Alpen (Alpenblumen, pag. 298 vlg.) 



