— 116 — 



waar de bastaard tusschen Oenotherci biemiis L. en Oe. muri- 

 cata L groeide, de bloemen herhaaldelijk bezocht door Bomhc-'i 

 horiorum L. o' en wel in vrij grooten getale. Daar nu 

 H. Muller ook eens een 9 derzelfde soort aan de bloem zag 

 zuigen, schijnt deze hommel ze vrij geregeld te bezoeken. 

 Toch brengt zij alleen toevallig wel eens bestuiving te weeg. 



Bovendien zag ik eenige exemplaren van een vlieg, Mela- 

 nostoma hyalinata F. $ (Syrphidae), zich aan het stuifmeel 

 te goed doen, daarbij op helmdraden en helmknoppen zit- 

 tende. 



In zijn « Weitere Beobachtungen » III, blz. 75, beschrijft 

 H. Muller een vervorming der bloemen in 't laatst van den 

 zomer, die hij toeschrijft aan ongunstige uitwendige omstan- 

 digheden. (De bedoelde plant groeide n.I. in den drup van 

 een dakgoot.) Hij noemt dit « ein interessantes Beispiel von 

 Rückfall in urelterliche Charactere. » Uit zijn beschrijving 

 meen ik echter met zekerheid te kunnen opmaken, dat hij te 

 doen had met gallen van Aphis Xylostei, die ook bij ons in 

 den nazomer in de inflorescentiën voorkomen (o. a. in de 

 venen bij Kortenhoef, waar de kamperfoelie zeer gemeen is). 

 Nu acht ik het zeer bedenkelijk, om veranderingen, veroor- 

 zaakt door zóó gecompliceerde en nog bijna onbekende oor- 

 zaken als het gal-enzjm, als atavisme te beschouwen. 



Derhalve verliest de genoemde waarneming veel van haar 

 belangrijkheid, althans uit het door H. Muller bedoelde 

 oogpunt. 



Platanthera bifolia Rich. Ik nam deze Orchidee waar 

 op een moerassig weiland bij Diemen, waar ik persoonlijk 

 getuige was van het insectenbezoek ; dit is aan de vroegere 

 waarnemers niet gelukt. 



De bloem van Platanthera hifoUa is een nachtbloem en 

 bestemd om door nachtvlinders bevrucht te worden. Dit 

 blijkt reeds bij den eersten blik op de 19-23 mM. lange, 



