BIJDRAGEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAI, 



DOOR 



Hugo de Vriee. 



(MET PL. XrV-XV.) 



In het afgeloopen jaar is het mij gelukt een aantal nieuwe 

 voorbeelden van den klemdraai bijeen te brengen, waarvan 

 de beschrijving en afbeelding wellicht voor hen, die in dit 

 verschijnsel belang stellen, niet onbelangrijk is. Deze voor- 

 beelden zijn voor het grootste deel in mijne culturen van plan- 

 ten met afwijkingen ontstaan, voor een klein deel toevallig in 

 den Hortus Botanicus te Amsterdam gevonden, terwijl ik een 

 zeer fraai gedraaid exemplaar van Galium Aparine te danken 

 heb aan mijn oud-leerling, den heer D. Bierhaalder, te 

 Alkmaar. 



Het is opvallend, dat in een zoo klein tijdsbestek zulk een 

 aantal gevallen van klemdraai kunnen verzameld worden. 

 Men zou daaruit meenen te mogen afleiden, dat zij niet zoo 

 zeldzaam zijn, als de nauwkeurige studie der voorhanden 

 literatuur doet denken (1). 



Aan mijne lijst laat ik eene proef met een gedraaid exem- 

 plaar van Dipsams sylvestris voorafgaan, waarin het mij 

 gelukt is het vroeger gegeven experimenteele bewijs voor 

 BraUxVs theorie (M. d. Z. blz. Q'i-QQ) aanzienlijk te vereen- 

 voudigen. 



I. Dipsacus sylvestris torsus. 



(1) Zie mijne Monographie der Zwang sdréhung en in Pringsheim's 

 Jahrbücher für wiss. Botanik. Bd. XXIII Heft 1. S. 134. 



10 



