— 147 - 



dus tot een volgend jaar moeten wachten, om de proef te 

 herhalen. 



In het jaar 1891 had ik ongelukkigerwijze slechts éëne 

 plant voor deze proef. Want ofschoon in mijn zaaisel van 

 1890 een twintigtal planten rosetten hadden met spiraals- 

 gewijzen bladstand, zoo waren door den zeer strengen winter 

 van 1890/91 alle rosetten in het hart doodgevroren, met uit- 

 zondering van ëëne. Slechts deze kon dus een hoofdstengel 

 voortbrengen. 



Dit exemplaar werd den 17 Juni 1890 aan de proef onder- 

 worpen. Het onderste gedeelte van den stam was toen reeds 

 zeer fraai gedraaid. Zie Plaat I. Fig. 1, waar het alleronderste 

 deel, dat de vier eerste bladeren van de schroeflijn omvatte, 

 is weggelaten. De spiraal der bladeren steeg links omhoog. 

 Het eindhoofdje was reeds tusschen de bladeren der eindknop 

 te zien, en omstreeks een halven cm. groot. 



Ik sneed toen voorzichtig in het jongste groeiende deel van 

 den stengel één enkele snede, door welke, zooals later bleek, 

 de bladspiraal tusschen het 20° en 2V blad getroffen werd. 

 Deze snede drong tot in de holte van den stengel door, en 

 isoleerde de bladvoeten der beide genoemde bladeren zeer 

 volkomen. De tegenoverliggende zijde van den stengel bleef 

 gaaf en onverwond. 



De geheele proef bleef tot deze ééne operatie beperkt, 

 slechts werden later de okselknoppen weggesneden, toen zij 

 tot bloeibare takken begonnen uit te groeien. In het eindhoofd 

 vernietigde ik, nog later, de bloemknoppen, daar op hetzelfde 

 bed een paar andere planten stonden, waarvan ik zaad 

 wenschte te winnen. 



Ruim een week na de operatie was de uitkomst reeds 

 duidelijk. Het gesnedene gedeelte van den stengel begon zich 

 te strekken terwijl het van onderen en van boven aan ge- 

 draaide stengeldeelen grensde. Nog 14 dagen later was het 



