- 154 — 



gel was deze wondlijn echter niet zichtbaar ; slechts van 

 blad 30 afwaarts kon ik de bladlijn duidelijk een eindweegs 

 vervolgen. 



Bij c is de stengel afgebroken, zoodat ik, tot mijn leed- 

 wezen, het vegetatiepunt niet heb kunnen onderzoeken. Ik 

 vertrouw echter, dat het verschijnsel van den klemdraai zich 

 in mijne cultuur herhalen zal, zoodat ik later in de gelegen- 

 heid hoop te zijn, mijne waarneming op dit punt aan te 

 vullen. 



IV. Galium Aparine. 



Het alleroudste geval van klemdraai is de Aparine laevis 

 fasciata, door G. Frank in 1677 beschreven en afgebeeld 

 (J/. d. Z. blz. 147). Het behoort zonder twijfel tot Oalium 

 Aparine. Sedert werd van deze soort slechts eenmaal in de 

 literatuur een stengel met klemdraai vermeld, en wel in 

 1856 door Schlechtendahl, die er echter geen beschrijving 

 of afbeelding van gaf. 



Het was mij daarom bijzonder aangenaam, in den afgeloopen 

 zomer zulk een voorwerp te ontvangen. Het was door den 

 heer D. Bierhaalder, apotheker te Alkmaar, gevonden op 

 den zeedijk tüsschenSchellitigwoude en Durgerdam, dus in de 

 omstreken van Amsterdam. Het stond te midden van een groot 

 aantal andere, geheel normale exemplaren van het kleef kruid, 

 en droeg reeds enkele rijpe en talrijke onrijpe vruchten. De 

 heer Bierhaalder had de goedheid, mij op mijn verzoek, een 

 aantal rijpe zaden der omstaande exemplaren te bezorgen. 

 Onder deze zijn er wellicht enkele, ontstaan door bevruchting 

 met stuifmeel van de gedraaide plant. Het is mijn voornemen, 

 door uitzaaiing van dit zaad, te onderzoeken of het verschijn- 

 sel zich ook herhalen zal, en of het, in dit geval, mogelijk 

 zal zijn, een erfelijk ras van gedraaide Galiuni's te verkrijgen. 

 De eenjarigheid der soort is hierbij een groot voordeel. 



Het gedraaide gedeelte van dezen stengel vindt men afge- 



