— 156 — 



afstand langs één der ribben als een bruine verheven lijst, 

 een smalle, verdroogde vleugellijn, die in de nabijheid van 

 het onderste blad gescheurd is. In mijne figuur ziet men haar 

 niet ; zij lag bij het photographeeren aan de achterzijde van 

 den tak. 



Het gedraaide gedeelte van den stengel is duidelijk gezwol- 

 len en hol ; het heeft een diameter van 4-5 mm., terwijl de 

 normale deelen van den stengel slechts 1-2 mm. dik zijn. 



Van den top van dezen stengel heb ik, na insluiten in 

 gljcerine-gelatine en harden in gljcerine-aicohol een serie 

 van microscopische praeparaten gemaakt. Ofschoon de top 

 niet meer in den besten toestand verkeerde, zoo kon ik mij 

 toch overtuigen, dat de spiraalsgewijze stand der bladeren 

 reeds in de eerste jeugd aanwezig was, en onafgebroken be- 

 houden bleef. In Fig. 4 ziet men eene doorsnede, op korten 

 afstand onder het vegelatiepunt, op de hoogte, waar de blad- 

 spiraal begint door de torsie ontrold te worden. Fig 5 is eene 

 doorsnede, omstreeks 1 cm. lager genomen, waar de stengel 

 nog niet volwassen en nog niet hol was. De bladspiraal is door 

 één enkel blad vertegenwoordigd ; dit is van een okseltakje 

 voorzien. De doorsnede is een weinig schuin genomen, zoodat 

 ééne ribbe(ic)over een aanzienlijk deel harer lengte getroffen 

 is, terwijl de overige nagenoeg dwars doorgesneden zijn. 



V. Agrostemma GitJiago. 



In 1888 zaaide ik zaad van deze plant, deels uit het wild 

 verzameld, deels van verschillende botanische tuinen afkomstig. 

 Van deze planten won ik zaad, en zaaide daarvan in het 

 volgend jaar een groot bed uit. Hierop vond ik in Juni een 

 exemplaar met duidelijken, hoewel niet zeer fraaien klem- 

 draai ; het was echter zwak en klein, en bloeide niet. Ook een 

 paar andere, nog zwakkere exemplaren vertoonden hetzelfde 

 verschijnsel ; zij bloeiden evenmin. Toch zette ik de cultuur 

 voort, in 1890 zag ik geen klemdraai, doch in 1891 keerde 



