— 159 — 



juister van het spiegelbeeld daarvan) vertoonde. Deze krom- 

 ming ging gepaard met een geringe draaiing. Van e tot h was 

 de lengtegroei van den stengel kleiner, en wel van e tot f 

 nog ongeveer 1,5 cm., van /tot h echter zeer gering. Over- 

 eenkomstig daarmede was hier de torsie aanzienlijker, vooral 

 op de hoogte van blad h, waar de ribben van den stengel, 

 aan de achterzijde der figuur, bijna in dwarsche richting 

 liepen. De rechterrand van den bladvoet van h liep weder als 

 vleugellijn langs het volgende internodium omhoog en kon 

 hier over eene lengte van bijna twee centimeters gevolgd 

 worden. 



De bladspiraal liep van d-h, evenals op de beide lagere 

 knoopen, in linksche richting omhoog, de torsielijnen bij 7i 

 dus rechts. 



Het zou moeilijk zijn, om in dezen stengel een geval van 

 klemdraai te herkennen, zoo men niet eenerzij ds het verband 

 tusschen dit verschijnsel en den spiraalsgewijzen bladstand 

 kende, en andererzijds hier de eigenschappen van den onder- 

 broken klemdraai-stengel duidelijk terugvond. Want het is 

 eigenlijk een klemdraai, die behalve op de hoogte der blade- 

 ren /, g en h, overal door gestrekte internodiën onderbro- 

 ken is. 



Toch twijfel ik geen oogenblik aan de juisthei<i der gegeven 

 verklaring en vertrouw in mijne cultuur de gegevens te 

 bezitten, die mij eenmaal tot meer volkomen voorbeelden van 

 klemdraai van Agrostemma Githago zullen leiden. 



VI. Giiizotia oleifera. 



In een groepje planten van dezen composiet in den Hortus 

 Botanicus te Amsterdam waren er een paar, die aan sommige 

 takken den normalen kruiswijzen bladstand misten. Hier 

 stonden de bladeren in onregelmatige schroeflijnen, en op 

 zeer wisselende afstanden van elkander. Vier takken, waarin 

 deze abnormaliteit duidelijk was, had ik de gelegenheid nader 



