— 45 — 



dat thans talrijke beoefenaren heeft gevonden, terwijl er te 

 dien tijde, behalve de onderzoekingen van Sprengel zelf, 

 slechts enkele, verstrooide waarnemingen van dien aard 

 bekend waren gemaakt. Het is een plicht der dankbaarheid, 

 nogmaals de aandacht te roepen op Sprengel's werk, dat 

 door Charles Darwin aan de vergetelheid werd onttrokken. 



Het titelblad (PI. H) is versierd met 26 afbeeldingen welke 

 de voornaamste bloemeninrichtingen, die Sprengel heeft 

 ontdekt, voorstellen. « In het midden zijn insecten afgebeeld, 

 welke de bloemen bezoeken en zich met haar sap voeden. Aan 

 de linkerzijde een hommel, en daaronder eene bij, twee dier- 

 tjes, welke in de Natuur, en evenzoo in dit boek, eene groote 

 rol spelen. Onder de bij eene aasvlieg, Miisca car?iaria,\\'elke 

 de Schermbloemen bezoekt. Aan de rechterhand eene Sluip- 

 wesp » . 



Dit citaat is aan de verklaring der figuren der titelplaat 

 ontleend. Daarop volgt eene voorbereiding , die « alleen be- 

 stemd is voor de lezers, die geen botanische kennis hebbeu ». 



In de Einleitung geeft Sprengel vervolgens een uitste- 

 kende inleiding tot de bloemenbiologie : deze inleiding kan, 

 wat inhoud en rangschikking betreft, en enkele leemten daar- 

 gelaten, heden ten dage nog tot voorbeeld dienen. Het uit- 

 gangspunt daarvan is Sprengel's eerste biologische waarne- 

 ming, die ons tevens bekend maakt met Schrijver's natuurbe- 

 grip en met de eenigszins omslachtige wijze, waarop hij zijn 

 onderwerp uiteenzet : « Toen ik in den zomer 1787 de bloem 

 van Geranmm sylvaticum aandachtig onderzocht, bevond ik 

 dat het onderst gedeelte van hare kroonbladen aan de bin- 

 nenzijde en aan de beide randen van fijne, zachte haren voor- 

 zien was. Daar ik overtuigd was, dat de wijze Schepper der 

 Natuur niet een enkel haartje voortgebracht heeft, zonder 

 een bepaald doel, begon ik erover na te denken, waartoe die 

 haartjes wel mochten dienen. En ik kwam weldra op de vol- 



