— 55 — 



stempels, vrij blootgesteld aan de lucht, « opdat de wind het 

 stuifmeel uit gene op deze zou kunnen overbrengen, en de 

 stempels moeten een aanzienlijke grootte hebben, want indien 

 zij klein zijn, kan het slechts zelden gebeuren dat zij stuif- 

 meel ontvangen. » 



Aan 't eind zijner inleiding roept Sprengel nog de aandacht 

 op de verspreidingsraiddelen der vruchten en der zaden, en 

 hij meent, dat iemand die de inzichten der Natuur in de 

 inrichtingen der vru(^hten zou navorschen, een arbeidsveld 

 zou vinden, even uitgestrekt en even rijk aan mogelijke 

 ontdekkingen, als het onderzoekingsgebied van den bloemen- 

 bioloog. Hij maakt daarna gewag van de verspreiding der 

 bessen door vogels, van de beteekenis der bonte kleuren dier 

 vruchten, van de verspreiding der zaden en der vruchten met 

 eene haarpluis en met vleugels door den wind, van vruchten 

 die van haken voorzien zijn en door voorbijgaande menschen 

 en dieren medegevoerd worden, en ook van het elastisch 

 openspringen van een aantal doosvruchten, — dus van bijna 

 al de uitzaaiingsmiddelen der vruchten en der zaden. 



Op de inleiding volgt de beschrijving der bloemconstructie 

 van verscheidene honderde soorten. Voor vele dier soorten 

 worden slechts korte aanduidingen gegeven ; vele andere 

 worden daarentegen uitvoerig beschreven, sommige tot in de 

 kleinste bijzonderheden. Daarbij tracht Sprengel de noodzake- 

 lijkheid van de tusschenkomst der insecten te bewijzen, ook in 

 al die gevallen waarin het hem niet mocht gelukken, bloemen- 

 bezoekers waar te nemen. Ofschoon zijne voorstellingsmanier 

 dikwijls slepend en vervelend zij, toch is men telkens opnieuw 

 verbaasd door de veelheid der scherpzinnige onderzoekingen 

 en waarnemingen, die in zijn werk opgeteekend zijn. 



Sprengel was de belangrijkheid zijner ontdekkingen vol- 

 komen bewust : hij heeft immers bijna al de biologische 

 bijzonderheden der bloemen, in betrekking tot de bevruch- 



