— 61 — 



den rug van den hommel zeer duidelijk zien, wanneer men er 

 dicht genoeg bij sluipt » . 



'( Ook de gemeene witte vlinder bezoekt de bloem, zonder 

 echter de meeldraden uit hun gewonen stand te verplaatsen, 

 want zijne zeer dunne slurf kan door de kleine tusschen- 

 ruimten, tusschen het honigdeksel en de kroonbuis heen, 

 naar binnen gevoerd worden. Daaruit volgt dat hij de bloem 

 niet kan bevruchten. Het is over 't geheel waarschijnlijk, dat 

 de Natuur alleen de hommels, en wel de grootste hommel- 

 soorten, tot de bevruchting der bloemen bestemd heeft, en 

 dat zij in den bouw der bloemen daarmede rekenschap heeft 

 gehouden » . 



Ligt in deze laatste woorden niet eene aanduiding onzer 

 moderne aanpassingstheorie? 



* Sahia officinalis (h\z. 62-63). Hier vermeldt Spr. uit- 

 drukkelijk de « mannelijk-vrouwelijke dichogamie. » 



* Salvia glutniosa (blz. 64) wordt door hommels bezocht. 



Derde Klasse. 



* Valeriana officinalis (blz. 63-65) is proterandrisch. 

 Bezoekers heeft Spr. niet gezien. 



* V. dioica (blz. 65-67). Hier wordt door Spr. de vraag 

 opgeworpen, waarom de mannelijke bloemen dier plant 

 (evenals bij Bryonia) grooter zijn dan de vrouwelijke: « Daar 

 de laatstgenoemde met het stuifmeel der eerste door insecten 

 moeten bevrucht worden, zoo laten zich deze dieren natuur- 

 lijk eerst op de grootere en hooger staande bloemen der man- 

 nelijke plant neder. Nadat zij deze hebben geledigd, en nadat 

 zij het stuifmeel der antheren, welke zij intusschen op de 

 meest verschillende wijzen moeten aanraken, aan hun be- 

 haard lichaam hebben gestreken : eerst dan begeven zij zich 

 naar eene naburige vrouwelijke plant » (met de kleinere bloe- 

 men). 



* Crocus sativus (blz. 66-69) kan alleen door insecten 

 bevrucht worden. Spr. heeft hommels waargenomen. 



