- 95 — 



* OphrysiLislera) ovata (biz. 406-411). Spr. geeft een uit- 

 voerige, treffende beschrijving der bloemconstructie. Wordt 

 door een sluipwesp bezocht. 



* Serapias {Epipactis) longifolia (blz. 411-414) wordt ver- 

 moedelijk door vliegen bevrucht. 



* S. {Epipactis) latifolia (blz. 4 14- il 7) wordt door vliegen 

 bezocht. 



* Aristolochia Clematitis (blz. 418-429). De beschrijving 

 van de inrichting dezer bloem is Sprengels's meesterstuk. In 

 geestdriftige bewoordingen bespreekt hij de ketelvalinrich- 

 ting dezer bloem, en hij vat zijne waarnemingen in de vol- 

 gende kenschetsende beschrijving samen : « De bloem 

 bevindt zich, zoo lang zij vegeteert, in drie verschillende 

 toestanden. Nadat zij hare volle grootte bereikt en zich geo- 

 pend heeft, zoo schijnt zij wel is waar te bloeien, inderdaad 

 bloeit zij echter nog niet, d. i. zij is nog niet bekwaam om 

 bevrucht te worden, daar noch eene der antheren hare behoor- 

 lijke rijpheid, noch de stempel zijne behoorlijke ontwik- 

 keling verkregen heeft. Gedurende dezen eersten toestand 

 moet de bloem een aantal vliegen vangen, door dewelke zij 

 in den tweeden toestand moet bevrucht worden. Daar nu 

 echter, zoohaast de bloem opengegaan is, de vliegen niet 

 dadelijk, als waren zij geroepen, komen aangevlogen, maar 

 een voor een door het toeval worden aangevoerd : zoo moest 

 deze toestand van tamelijk langen duur zijn. Ik heb bevon- 

 den, dat hij zes dagen duurt. Gedurende dien tijd voert het 

 toeval heden eene vlieg, morgen twee of drie naar de bloem, 

 en iedere vlieg, door den schijn bedrogen, kruipt in de bloem. 

 Op die wijze bevindt zich eindelijk een aanzienlijk gezelschap 

 dezer diertjes van binnen in de bloem, en eene zoo onver- 

 wachte bijeenkomst in eene zoo enge kamer, en eene zoo 

 onverdiende gevangenschap in eene zoo volkomen gesloten 

 gevangenis, zal de diertjes zonderling genoeg voorkomen. Er 



