— 101 - 



bloemen welke honig bevatten, zoodanig ingericht zijn, dat 

 de insecten het sap der bloemen opzoeken, het stuifmeel uit 

 hare helmknoppen strijken en aan hun eigen lichaam hangen, 

 en op de stempels der bloemen brengen ; toch heeft hij 

 getracht die hypothese zoo waarschijnlijk te maken, en haar 

 met zoovele nauwkeurige waarnemingen te staven, dat zijne 

 ontdekkingen alle aandacht waardig zijn, en al wie zich daar- 

 voor interesseert, en de gelegenheid en den moed heeft, moet 

 zich daardoor aangespoord gevoelen, om Sprengel's hypothese 

 te toetsen aan nieuwe waarnemingen, met dezelfde nauwkeu- 

 righeid als door den heer Sprengel gedaan werd. en zonder 

 vooropgevatte meening voor of tegen. y> 



Ook vele hedendaagsche plantenkundigen zouden den vol- 

 genden volzin van dien referent gaarne onderteekenen : 

 « Vooral de bewering van den schrijver, dat hetgeen hij het 

 honigmerk der bloemen genoemd heeft, door de Natuur 

 alleen aangebracht werd om den insecten toe te laten den 

 honig te bereiken, zal twijfel doen ontstaan. Men kan immers 

 aannemen, dat de insecten meer door den reuk van den honig 

 dan door het gezicht aangespoord worden om die vloeistof op 

 te zoeken en te vinden, en dat de weg naar den honig hun 

 reeds in de opening der bloem door den leuk aangewezen 

 wordt, en zij vinden dien weg ook in de bloemen die bijna 

 onmerkbare honigmerken hebben evenals in die, welke er 

 volstrekt geene hebben ; wil men dit niet aannemen, dan 

 moet men aan de insecten een instinct toeschrijven, waar- 

 door zij deze honigmerken als wegwijzers naar den honig 

 erkennen, hetgeen zeer moeilijk of in 't geheel niet kan ver- 

 klaard worden. » 



Hieruit schijnt te blijken, dat Sprengel's werk wel is waar 

 op eene welwillende, doch tamelijk koele wijze onthaald is 

 geworden. Zijne onderzoekingen werden nauwelijks voor 

 wetenschappelijk aangezien, maar veeleer als waarnemingen, 



