— 16-1 — 



Maar het is vooral door zijne proeven over de bastaard- 

 vorming dat Koelreuter zich verdienstelijk heeft gemaakt. 

 De eerste bastaard, dien hij door kruising van Nicotiana 

 paniculata met N. rustica verkreeg, bracht onmachtig 

 stuifmeel voort, maar kort daarna verkreeg hij met dezelfde 

 planten bastaarden, die kiembare zaden droegen. In 1763 en 

 1766 beschreef hij een lange reeks nieuwe bastaarden uit 

 de geslachten Nicotiana, Kedmia, Dianthiis, Mathiola, 

 Hyoscyamus, Verbascum. Hij bewees dat, wanneer de stem- 

 pel eener plant gelijktijdig bestoven wordt met stuifmeel 

 van dezelfde plantensoort en van een andere soort, het 

 eigen stuifmeel alleen werkzaam is ; daardoor werd ver- 

 klaard waarom, in den natuurstaat, zoo weinig bastaarden 

 voorkomen. De theoretische waarde van Koelreuter 's onder- 

 zoekingen kan niet te hoog geschat worden (1) : door zijne 

 proefnemingen werd bewezen dat de kenmerken der beide 

 ouders in de nakomelingen gemengd worden, waardoor nieuw 

 en helder licht werd geworpen op de natuur der bevruchting. 

 Door Koelreuter werd de meening uitgesproken, dat de 

 bevruchting eene vernietiging is van twee vloeistof en : eene 

 mannelijke vloeistof, die aan den stuifmeelkorrel kleeft, en 

 eene vrouwelijke vloeistof, die op den stempel ligt. De ver- 

 menging van beide stoffen heeft op den stempel plaats, en 

 het mengsel wordt door den stempel ingezogen, en door den 

 stijl naar de onbevruchte zaadknoppen gevoerd (2). Ondanks 

 haar gebreken stond deze theorie verre boven de verschil- 

 lende meeningen, welke te dien tijde over de bevruchting 

 heerschten. 



Ongelukkig druischten de resultaten van Koelreuter's 

 onderzoekingen tegen een aantal dwaalbegrippen in, die 



(1) Zie Sachs, loc. cit., blz. 446 



(2) Later heeft Koelreuter zelf deze theorie uitgebreid en eenigszins 

 gewijzigd. Zie Sachs, blz. 444-445. 



