- 166 — 



inspecteur van den plantentuin te Carlsruhe, te laten varen. 

 En nochtans heeft Koelreuter aan de tuinbouwkunde 

 onschatbare diensten bewezen : door zijne kunstmatige 

 bevruchtingen heeft hij voor die nijverheid nieuwe wegen 

 geopend, die thans meer dan ooit bewandeld worden. 



Gedurende de tweede helft der XVIIP eeuw volgden de 

 meeste plantenkundigen de Linnaeaansche richting : planten 

 verzamelen, beschrijven en rangschikken, dat was de hoofd- 

 zaak, terwijl de plantenphysiologie schier geheel verwaar- 

 loosd werd. Het gebied, door Camera.rius en door Koel- 

 reuter ontgonnen, bleef daarom gedurende nagenoeg dertig 

 jaar braak liggen, tot het eindelijk opnieuw betreden werd 

 door Christian Konrad Sprengel. 



Camerarius had bewezen, dat de planten van geslachts- 

 werktuigen voorzien zijn ; door Koelreuter werd aange- 

 toond, dat ook planten van onderscheiden soort sexueel 

 kunnen vereenigd worden, en vruchtbare bastaarden voort- 

 brengen ; Sprengel heeft ontdekt, dat een bepaalde vorm 

 van kruising in de natuur algemeen voorkomt, nl. de 

 kruising van verschillende bloemen van hetzelfde individu of 

 van verschillende individuen derzelfde soort onderling. In 

 zijn werk : « Das neii entdeckte Geheimniss der Natnr m 

 Baw und Befruchtimg der Bliimen 3 (Berlin, 1793, blz. 43) 

 drukt hij zich uit als volgt : « Daar zeer vele eenslachtige en 

 waarschijnlijk ten minste even zoovele tweeslachtige bloemen 

 dichogaam zijn, zoo schijnt de Natuur niet gewild te hebben, 

 dat eenige bloem door haar eigen stuifmeel zou bevrucht 

 worden » (1). Dit was slechts een der merkwaardigste resul- 

 taten van Sprengel's onderzoekingen ; nog gewichtiger mis- 

 schien was de stelling, dat de geheele constructie en al de 



(1) Geciteerd naar Sachs, loc. cit. blz. 448-449. 



