— 167 - 



eigenschappen eener bloem alleen kunnen begrepen worden 

 door haar betrekkingen met de insecten die haar bezoeken en 

 haar bevruchten. Dit was de eerste poging, om het ontstaan 

 van de vormen der bewerktuigde wezens te verklaren door 

 bepaalde betrekkingen met hunne omgeving. 



Het is recht boeiend in Sprengel's boek te lezen, op welke 

 wijze kleine bijzonderheden in den bouw der bloemen, die 

 schijnbaar geheel onbeduidend waren, bij dien vernuftigen 

 man gedachten hebben opgewekt, waaruit zulke breedgevleu- 

 gelde resultaten zouden voortspruiten : (1) « Toen ik in den 

 zomervan 1787, zoo schrijft Sprengel, de bloem van Geranium 

 sylvaticum aandachtig onderzocht, bevond ik dat het onderste 

 gedeelte van haar kroonbladen aan de binnenzijde en aan de 

 beide randen van fijne, ruwe haren voorzien was. Daar ik 

 overtuigd was, dat de wijze Schepper der Natuur niet een 

 enkel haartje voortgebracht heeft zonder een bepaald doel, 

 begon ik erover na te denken, waartoe die haartjes wel 

 mochten dienen. En ik kwam weldra op de volgende ge- 

 dachte : aangenomen dat de vijf honigdruppeltjes, welke 

 door evenveel klieren afgescheiden worden, bestemd zijn om 

 bepaalde insecten tot voedsel te verstrekken, zoo moest men 

 het ook niet onwaarschijnlijk achten, dat maatregelen geno- 

 men waren om te verhinderen, dat die vloeistof door den 

 regen bedorven werd, en dat de haartjes hier met dit doel 

 aangebracht waren. Daar de bloem rechtop staat en tamelijk 

 groot is, moeten er waterdruppels invallen telkens het 

 regent. Er kunnen echter geen regendruppels tot de honig- 

 druppels doordringen en zich daarmede vermengen, daar zij 

 tegengehouden worden door de haren, welke zich boven de 

 honigdruppels bevinden, evenals bij den mensch een zweet- 

 druppel, die van het voorhoofd afdruipt, door de wenkbrau- 



(1) J. Sachs, loc. cit., biz. 449. 



