— 175 — 



Ongelukkig heeft Gürtner de merkwaardige ontdekkingen 

 van KoNRAD Sprengel niet naar waarde geschat; hij heeft 

 niet begrepen dat zijne talrijke onderzoekingen over honig- 

 afscheiding, over de prikkelbaarheid der voortplantingsor- 

 ganen en over andere biologische eigenschappen der bloemen, 

 alsook over de uitkomsten van zelf- en kruisbevruchting, in 

 een innig verband stonden met Sprengel 's waarnemingen 

 over de bestuiving der bloemen door insecten. 



Sprengel had waargenomen dat de bloemen over 't alge- 

 meen met stuifmeel van andere bloemen en niet met haar 

 eigen stuifmeel bevrucht worden ; hij had bevonden dat zelf- 

 bevruchting in vele gevallen (b. v. door dichogamie) verhin- 

 derd wordt, en hij had de meening uitgesproken dat de 

 kleuren, de geuren en de honig der meeste bloemen dienen om 

 stuifmeel-overbrengende insecten aan te lokken, terwijl 

 andere bloemen van dergelijke lokmiddelen verstoken zijn, 

 en door den wind bestoven worden. Knight, Herbert en 

 GaRTNER hadden ontdekt dat, bij een aantal planten, kunst- 

 matige kruisbestuiving boven zelfbestuiving de voorkeur ver- 

 dient. Aan Darwin was de eer voorbehouden, al die feiten- 

 reeksen onder een enkel gezichtspunt te vereenigen. 



De eerste mededeelingen van Darwin over dit thema ver- 

 schenen in 1857 en in 1858 (1) : daarin werd door proeven 

 betoogd dat, bij Papilionaceeën, de hulp van insecten, of de 

 kunstmatige nabootsing daarvan, noodzakelijk is tot volledige 

 vruchtbaarheid, en dat, in den natuurstaat, kruising van 

 onderscheid en planten op groote schaal door insecten bewerk- 



(1) On the agency ofbees in the fertilisation of Papilionaceous flowers. 

 Gard. ehronicle, 1857, blz. 725; 1858, blz. 824-844. — Ann. and magas. of 

 Nat. history, ser. III, vol. II, 1858, blz. 459-464. 



