— 184 — 



zeer gering, althans in den open grond. Dit kan verklaard worden 

 door de omstandigheid dat een aantal zelfbevruchte zaden te gronde 

 waren gegaan, waardoor de overgebleven zelfbevruchte planten 

 meer ruimte hadden om zich te ontwikkelen dan hare kruisbevruchte 

 tegenstanders. 



Bij Viscaria oculata was de verhouding, wat de hoogte der planten 

 betreft, als 100 : 97 ; - wat het getal der voortgebrachte zaad- 

 doozen betreft, als 100 : 77 ; - wat het gewicht der voortgebrachte 

 zaden betreft stonden de kruisbevruchte bloemen tot de zelfbe- 

 vruchte bloemen in de verhouding 100 : 38 en 100 : 58. 



Bij Vandellia nianmularifolia was de verhouding tusschen de 

 beide partijen als 100 : 99 ; in eene tweede proefneming als 100 : 94, 

 Van den anderen kant brachten de kruisbevruchte planten, in de 

 tweede proefneming, minder zaaddoozen en minder zaden voort dan 

 de zelfbevruchte. 



Bij Pisum sativwn doet zich een bijzonder geval voor. Deze plant 

 is volkomen vruchtbaar wanneer zij met haar eigen stuifmeel 

 bestoven wordt, maar de bloemen zijn niettemin tot kruisbestuiving 

 aangepast. In onze streken (Engeland, Noord-Duitschland, België) 

 worden zij echter schier nooit door insecten bezocht (*), waaruit 

 volgt dat wanneer verschillende variëteiten dicht bij elkander staan, 

 geen kruising plaats heeft en iedere variëteit zuiver blijft. Darwin 

 heeft bevonden dat bij deze plant, kruising tusschen planten van 

 dezelfde variëteit niet de goede gevolgen heeft die men bij de meeste 

 plantensoorten constateert : de zelfbevruchte planten waren hooger 

 dan de kruisbevruchte, in de verhouding 115 : 100. Dit verschijnsel 

 wordt verklaard door de omstandigheid, dat ieder erwten-variëteit 

 zich gedurende een lange reeks van successieve generatiën door 

 zelfbevruchting voortgeplant heeft, en dat de levensomstandigheden 

 voor iedere generatie nagenoeg dezelfde gebleven zijn. Een geval 

 van gelijken aard, doch minder sterk uitgesproken, heeft zich voor- 

 gedaan bij Ipomoea (zie hooger, 6« generatie ; bijzonderheden over 

 dit geval bij Darwin, loc. cit., 1876, blz. 36 en 47) ; ook bij sommige 

 exemplaren van Mimulusexiy&n Nicotiana is de zelfvruchtbaarheid 

 grooter geworden dan zy oorspronkelijk was (zie Darwin, loc. cit., 

 blz. 385). 



(*) Daarenboven gaan de helmknoppen zeer vroeg open, en de bestuiving 

 heeft x'eeds in den knop plaats. 



