— 190 — 



schillen (zie talrijke voorbeelden in het beschrijvend gedeelte 

 van dit werk). Die buitengewone verscheidenheid hangt 

 waarschijnlijk af van de twee hoogervermelde behoeften, die, 

 beide even belangrijk voor de instandhouding der soorten, 

 in vele opzichten evenwel elkander tegenovergesteld zijn 

 en van verschillende uitwendige omstandigheden afhangen. 

 Door zelfbevruchting wordt het voortbrengen van eene 

 groote hoeveelheid zaad verzekerd ; de noodzakelijkheid of 

 het voordeel daarvan zullen af har, gen van den gemiddel- 

 den levensduur der plant, en dit zal op zijne beurt grooten- 

 deels afhangen van de mate waarin zaden en zaailingen ver- 

 nietigd worden. Deze vernieling kan een gevolg zijn van de 

 meest verschillende oorzaken, o. a. van de tegenwoordigheid 

 van sommige dieren of van andere planten. — Van den ande- 

 ren kant hangt de mogelijkheid der kruisbevruchting van 

 verschillende oorzaken af, o. a. van de tegenwoordigheid en 

 van het getal van bloemenbezoekende insecten in 't alge- 

 meen, en van sommige bepaalde insecten in het bijzonder, 

 alsook van de voorkeur van sommige insecten voor bepaalde 

 bloemen boven andere bloemen. Daarenboven zijn de voordee- 

 len der kruisbevruchting bij de verschillende soorten niet 

 evengroot (zie hooger). De voorwaarden zijn dus buitenge- 

 woon ingewikkeld en veranderlijk, en het moet ons geenszins 

 verwonderen dat nauw verwante soorten zich op een ver- 

 schillende wijze gedragen. En indien wij daarbij in acht 

 nemen dat, in sommige gevallen, zelfbevruchting voordeelig 

 is, dan wordt het vraagstuk nog meer ingewikkeld. 



Er schijnt geen nauwe overeenkomst te bestaan tusschen 

 de meerdere of mindere volkomenheid waarmede de bloemen 

 van iedere soort tot kruisbevruchting aangepast zijn, en de 

 meerder of minder goede gevolgen der kruisbevruchting 

 voor de nakomelingen. Te dienaanzien kunnen wij ons echter 

 vergissen, want onder de middelen tot bevordering van 



