— J91 — 



kruisbevruchting zijn er twee, die niet uitwendig kunnen 

 waargenomen worden, namelijk de onvruchtbaarheid met 

 eigen stuifmeel en het overwicht van vreemd stuifmeel 

 boven het eigen stuifmeel. Er werd door een aantal proeven 

 (zie hooger, blz. 182 a 184) bewezen dat de gevolgen van 

 zelf- en kruisbevruchting met betrekking tot de vruchtbaar- 

 heid der moederplant, niet altijd hand in hand gaan met de 

 gevolgen die waargenomen worden in betiekking tot de 

 levenskracht en de vruchtbaarheid der nakomelingen. 

 (Darwin, Cross and self fertilis., blz. 442-443). 



Sprengel heeft ons geleerd welke belangrijke rol insecten 

 bij de bevruchting der bloemen spelen, maar hij heeft niet 

 geweten welke voordeelen de kruisbevruchting oplevert. 

 Thans zijn de goede gevolgen der kruising ons bekend, maar 

 daarmede is het geheim nog niet ontsluierd, en het zal ons 

 verborgen blijven zoolang wij niet kunnen verklaren waarom 

 de eitjes en het stuifmeel in zekere mate moeten verschillend 

 zijn, en waarom die verschillen nadeelig worden indien zij te 

 groot zijn. (Darwin, loc. cit. blz. 455.) 



Een derde groot werk van Darwin is gewijd (1) aan de 

 proefondervindelijke studie van dimorphe (heterostyle) en 

 trimorphe planten, en de theoretische gevolgen van die onder- 

 zoekingen waren zeer gewichtig. Sprengel had reeds opge- 

 merkt dat bij HoTTONiA palustris tweeërlei bloemen voorko- 

 men, namelijk bloemen met een langen stijl en korte meeldra- 

 den, en bloemen met een korten stijl en lange meeldraden. 

 Later werd hetzelfde waargenomen bij een aantal andere 

 soorten {Primula-, Linum-, Menyant/ies- soorten, enz.); bij 

 Lytlirum Salicaria en bij vele Oxalis-sooYien werden drie 

 vormen ontdekt. Darwin bestudeerde de sexueële betrekkin- 



(1) Darwin, the different forms of flowers on plants of the same species. 

 London, 1877. — 2nd edition, 1880. 



