— 195 ~ 



onder de tegenovergestelde verschijnselen van vermeerdering 

 en vermindering van vruchtbaarheid. 



Het is een volkomen bewezen feit, dat bastaarden zonder 

 uitzondering met een hunner beide stamvormen, en niet zel- 

 den met een derde soort, gemakkelijker voorttelen dan met 

 elkander : dit kan verklaard worden doordat het stuifmeel 

 van den bastaard en waarschijnlijk ook zijn eitjes, min of 

 meer bedorven zijn, terwijl het stuifmeel en de eitjes der 

 beide stamvormen en van deze of gene derde soort gezond 

 zijn. Er zijn echter eenige feiten die bewijzen dat eene krui- 

 sing op zich zelve strekt tot vermeerdering of herstel der 

 vruchtbaarheid van bastaarden (Darwin, loc. cit. blz. 124- 



125). 



Zoo wordt b.v. door Herbert vermeld, dat hij op hetzelfde tijdstip 

 negen bloeiende ha,sta.SiTd-Hippeastj'tiin's van ingewikkelden oor- 

 sprong en van verscheidene soorten afstammende, had, en bevond 

 dat bijna iedere bloem met het stuifmeel van een anderen bastaard 

 aangeraakt, overvloedig zaad voortbracht, terwijl die welke met 

 haar eigen stuifmeel werden aangeraakt, öf geheel onvruchtbaar 

 bleven, öf langzaam een vrucht van geringer grootte met minder 

 zaden vormden (Darwin, loc. cit. blz. 133). Analoge feiten werden 

 bij Gladiolus- en Cistus-bastaarden waargenomen. 



Sommige planten kunnen niet met het stuifmeel van 

 dezelfde plant worden bevrucht, hoewel zij gemakkelijk met 

 het stuifmeel eener andere soort of zelfs van een plant uit 

 een ander geslacht zaden voortbrengen. In sommige gevallen 

 werken bovendien het stuifmeel en de stempel van dezelfde 

 plant weder keerig verderfelijk op elkander in. (Een aantal 

 voorbeelden, die vooral op Orchideeën betrekking hebben, 

 worden door Darwin, loc. cit. blz. 126-130, beschreven.) 



In andere gevallen zijn slechts sommige individu's van de 

 soort met zich zelf onvruchtbaar, en die individu's zijn 

 vruchtbaar in vereeniging met andere planten van dezelfde 

 soort of van een andere soort. Dit is o. a. het geval met 



