— 208 — 



met de bevruclUingsinrichtingeyi der Orchideeën en met het 

 ontdekte geheim der Natuur (Sprengel's werk) kennis ge- 

 maakt ; ik begon nu zelf de wederkeerige aanpassingen der 

 inheemsche bloemen en insecten te bestiideeren, en ik liet die 



aanpassingen door de leerlingen der hoogste klassen 



onderzoeken. Weldra waren zij bekend met de verschillende 



punten betreffende zelfbevrucliting en kruising, en het 



was in de meeste gevallen gemakkelijk door de leerlingen 

 zelf te laten ontdekken, welken invloed de kleuren, de 



geuren, de honig en de vorm der verschillende bloem- 



deelen op de insecten, en dus ook op de plant zelve, oefe- 

 nen Het resultaat dezer eerste poging, om ook in het 



natuurhistorisch onderricht de studie van den samenhang 

 der natuurverschijnselen in te voeren, overtrof mijn beste 

 verwachtingen. Niet alleen voor mij zelf, maar ook voor de 

 leerlingen der hoogere klassen waren zulke botanische uren 

 de aantrekkelijkste geworden ; en ook op de botanische wan- 

 delingen en op het onderricht in de entomologie, in de mid- 

 delste klassen, had de studie der wederkeerige betrekkingen 



tusschen bloemen en insecten den gunstigsten invloed » 



Aldus werd door Muller een nieuwe weg ingeslagen, dien 

 hij vooreerst als paedagoog betrad, en waarop hij later een 

 onsterfelijken naam zou verwerven. — Muller overleed op 

 25 Augustus 1884, te Prad, in Tirol. 



Deze biographische bijzonderheden hebben wij ontleend 

 aan « Das Leben und Werken D' Hermann Müller's », door 

 F. LuDwiG (Botan. Centralblatt, 1884, Bd. XVII, blz. 393; 

 met een portret); in dit opstel wordt eene volledige lijst — 

 85 nummers — van Müller's werken gegeven. — Thans 

 willen wij Müller's bloemenbiologisclie onderzoekingen be- 

 spreken. 



Muller heeft zich niet alleen verdienstelijk gemaakt door 

 een zeer groot aantal waarnemingen over de constructie en 



