— 232 — 



komen. Vele dezer bloemen vinden wij afgevallen op den grond aan 

 den voet van den steunboom en wanneer wij ons de moeite willen 

 geven eenige daarvan, van verschillende boomen afkomstig, op te 

 rapen, dan zien wij reeds dadelijk, dat de eene plant uitsluitend 

 mannelijke en de andere vrouwelijke bloemen draagt, maar tevens 

 valt het ons op dat de 3 binnenste gekleurde bladorganen, die hier 

 de rol van bloembladen vervullen, bij alle afgevallen bloemen tot 

 aan den voet zijn afgevreten. Het is de vleermuis Pteropics edulis — 

 Kalong — die bij het vallen van den avond deze verwoesting te 

 weegbrengt. Toch is het niet zonder nut, dat de kalong deze vleezige 

 min of meer aangenaam zuur smakende bloeradeelen afvreet en zelfs 

 is het van buitengewoon veel voordeel voor de plant, want de vleer- 

 muis, bezig zijnde om uit eene mannelijke bloem de bladorganen op 

 te vreten, verzamelt tegelijk en onwillekeurig op haren behaarden 

 kop het stuifmeel uit de meeldraden en wanneer zij dan een oogen- 

 blik daarna eene vrouwelijke plant bezoekt, brengt zij onvermijde- 

 lijk het zooeven ingezamelde stuifmeel op de stempels der vrouwe- 

 lijke bloemen over. Zoolang nog niet is gebleken, dat ook op andere 

 wijze het stuifmeel van de eene plant wordt overgebracht naar de 

 vrouwelijke bloemen van de andere, zoolang moet worden aangeno- 

 men dat de schijnbare verwoesting door den kalong teweeggebracht 

 van overwegend belang is voor de plant zelve en dat zelfs de genoemde 

 Freycinetia in haar voortbestaan afliankelijk is van de vleermuis ». 

 De bedoelde Freycinetia is, zooveel wij weten, de eerste vïeermui- 

 zenbloem die in de literatuur vermeld wordt. Bij deze plant zijn het 

 de kroonbladen, die tot lokaas voor de bezoekers dienen . Fritz 

 Muller (Kosmos, 1886, I, blz. 93-98) heeft in Brazilië een voorbeeld 

 (Feijoa) van gelijken aard beschreven, maar hier zijn het vogels die 

 de kroonbladen afvreten en de bloemen bevruchten. 



* * 



In de laatste jaren werden de gevolgen van zelf- en kruis- 

 bevrucliting in het plantenrijk door verscheidene botanici 

 bestudeerd, en aldus werden belangrijke bijdragen geleverd 

 tot de kennis der wet van Knight-Darwin. 



Anna Bateson (1) heeft de gevolgen van zelf- en kruisbe- 



(1) The effect of cross-fertilisation on inconspicuous flowers. — Annals 

 of botany, I, N» III-IV, blz. 255-261. 1888. — Zie ook Botanisch Jaar- 

 boek, I, blz 253. 



