— 250 



* 



Ofschoon wij veel redenen hebben om ons over de verkre- 

 gen uitkomsten te verheugen, toch mogen wij niet ontkennen 

 dat er in de bloemenbiologie een aantal begrippen en 

 meeningen heerschen, die vroeger diensten hebben bewezen, 

 maar die thans den vooruitgang der wetenschap wellicht in 

 den weg staan. Van een aantal verschijnselen geven wij 

 verklaringen, die bij een oppervlakkige beschouwing bevre- 

 digend zijn, maar die nochtans aan de eischen der critiek 

 niet voldoen, en die het groote nadeel hebben dat zij onzen 

 geest afwenden van het zoeken eener betere verklaring. 



De geheele bloemenbiologie is gedrenkt met Sprengel's 

 « theorie der bloemen » . Sprengel's uitgangspunt was echter 

 een vooropgevatte meening : volgens zijn teleologisch natuur- 

 begrip moest alles met een bepaald doel tot stand zijn 

 gebracht, en daar hij nu bevonden had dat een zeker aantal 

 bijzonderheden in den bouw van sommige bloemen konden 

 verklaard worden, wanneer men wilde aannemen dat zij 

 bestemd waren om kruising door insecten te bevorderen, zoo 

 werd hij er toegebracht dit prinoiep te generaliseeren, en de 

 geheele structuur van alle bloemen door hetzelfde principe te 

 verklaren. Later heeft Darwin proefondervindelijk bewezen 

 dat, in vele gevallen, kruisbevruchting betere gevolgen heeft 

 dan zelf bevruchting, en daardoor is het mogelijk geworden 

 Sprengel's « inzicht der Natuur » te vervangen door 

 « strijd voor het bestaan » en « aanpassi7ig » , hetgeen beter 

 strookt met de wijsgeerige begrippen van de tweede helft 

 der XIX'' eeuw. Maar ondanks die moderne grondbeginselen 

 zijn wij aan SprExNGEl's methode grootendeels verslaafd 

 gebleven : iedere bijzonderheid, die wij in eene bloem aan- 

 treffen, trachten wij uit het oogpunt der bevruchting te ver- 

 klaren, juist zooals door Sprengel gedaan werd, en wij zijn 



