— 265 — 



dan in het laatste geval (1) — een quantitatief verschil dus. Wij 

 mogen daarom, telkens twee planten van een en dezelfde soort 

 gekruist worden, eveneens gebrek aan proportionaliteit tusschen 

 levenskracht en vruchtbaarheid, en verscheidenheid in de resulta- 

 ten verwachten, als bij de bastaardvorming, doch in mindere mate. 



Wanneer wij dus spreken van « de goede gevolgen der 

 kruising » en van « de slechte gevolgen der zelfbevruchting » , 

 in 't algemeen, zonder een onderscheid te maken tusschen de 

 drie elementen van het vraagstuk, dan voegen wij groot- 

 heden samen, die niet gelijksoortig zijn, en dit wordt een 

 zeer grove fout, wanneer de beschouwde grootheden niet 

 steeds in dezelfde richting variëeren. 



De onderzoekingen van Darwin en van de andere planten- 

 kundigen, die de gevolgen der verschillende bevruchtings- 

 wijzen proefondervindelijk hebben bestudeerd, leeren ons 

 daarenboven dat de « goede gevolgen der kruising » niet 

 even sterk zijn uitgesproken bij alle plantensoorten (zie 

 blz. 182 en volgende), noch bij alle individuen van een en 

 dezelfde soort ; — dai het resultaat der bevruchting bij een 

 en dezelfde soort o. a. afhangt van den graad van verwant- 

 schap der ouders, van de levensomstandigheden waaronder 

 de ouders geleefd hebben, met andere woorden, van de 

 grootere of kleinere constitutioneele verschillen tusschen de 

 kiemcellen die vereenigd worden, — en somwijlen van de 

 uitwendige voorwaarden waarin de bevruchting geschiedt 

 {Passi flora) ; — en eindelijk, dat in enkele gevallen, de 

 gevolgen der zelfbevruchting beter zijn dan de gevolgen der 

 kruising (b. v. bij de gekweekte erwt ; zie hooger, blz. 184), 

 Uit die feiten blijkt dat de vruchtbaarheid der bevruchte 

 bloemen, de sterkte van gestel en de vruchtbaarheid der 

 nakomelingen drie veranderlijke grootheden rt;,^ ene zijn. 



(1) Het begrip soort is immers volkomen subjectief. (Zie blz. 242.) 



18 



