— 270 — 



keren : met andere woorden, de eventiieele voordeelen der 

 kruising moeten door de plant gekocht worden. 



Wanneer het een insectenbloem geldt, dan moeten de stuif- 

 meeloverbrengende insecten aangelokt worden door middel 

 van Tionlg, van geurende stoffen, en misschien ook, in vele 

 gevallen, door groote, fraai gekleurde kroon- of kelkbladen ; 

 dat alles kost aan de plant bo2iwsto//en en arbeidsvermogen , 

 terwijl er daarenboven eene soms zeer aanzienlijke hoeveel- 

 heid stuifmeel ten offer gebracht wordt (1). Wanneer het 

 eene windbloem geldt, dan wordt het verlies aan stuifmeel 

 buitengewoon groot, en tevens wordt eene zekere hoeveel- 

 heid organische stoffen verbruikt tot het opbouwen van den 

 stempel, die meestal, kort na de bevruchting, verslenst en 

 verloren gaat (zie b. v. verder, fig. 5 en 6). In de bloemen, 

 die regelmatig zelfbevrucht worden, en in 't bijzonder in de 

 cleistogame bloemen (zie hooger, blz. 197), is een dergelijk 

 stofverbruik veel geringer, zoo gering mogelijk, en de aldus 

 bespaarde houiüstojen, kunnen de andere levensverrichtingen 

 der plant, en in 't bijzonder de vorming der zaden na de 

 bevruchting, ten goede komen. De prijs nu, die de plant 

 voor hare kruisbevruchting moet betalen, is eene 

 veranderlijke grootheid, in 't bijzonder wat de insecten- 

 bloemen betreft : het getal der insecten, die op de groeiplaats 

 der beschouwde plant voorhanden zijn, en de aard van die 

 insecten zijn twee factoren die daarop een gewichtigen 

 invloed zullen hebben, en die van de eene streek tot de 

 andere, van de eene maand tot de andere, en ook naar gelang 

 van de groeiplaats en van de weersgesteldheid verschillend 

 kunnen zijn. De mededinging van andere planten is eveneens 

 een niet onbelangrijk element, enz. 



(1 B. V. wanneer de bloem door stuifmeelverzamelende bijen bezocht 

 wordt, of wanneer het een poUenbloem (Anemone, Papaver, enz.) geldt. 



