— 278 — 



lie, enz.) waargenomen : de proterandrie b.v. komt in meer- 

 dere of mindere mate bij de meeste Umbelliferen voor (1). 

 Deze eigenschap kan in dit geval moeilijk beschouwd worden 

 als een adaptatie die iedere Umbelliferensoort afzonderlijk, 

 als het ware op eigene hand, zou verkregen hebben. Er 

 bestaat daarentegen geen reden om de proterandrie niet op 

 denzelfden rang te plaatsen als een aantal andere kenmerken 

 (b, v. den bouw van den stengel, van de bladen, van de 

 inflorescèntie, enz.), die eveneens bij de meeste of bij alle 

 Umbelliferen aangetroffen worden. Tusschen al die kenmer- 

 ken bestaat een onbetwistbare correlatie : men mag onder- 

 stellen dat zij geërfd zijn van een gemeenschappelijken 

 stamouder, of dat zij onder den invloed van dezelfde oorzaak 

 tot stand zijn gekomen, ofwel dat een van die kenmerken 

 het ontstaan van de overige heeft veroorzaakt (2). Door 



(1) Wij laten hier eenige andere voorbeelden volgen : Bijna al de 

 Cyperaceeën zijn proterogynisch. — Al de Amentaceeën zijn windbloemig, 

 uitgenomen het geslacht Salix, dat een duidelijke neiging tot entomophilie 

 vertoont. — Sommige familiën, zooals b. v. de Labialen, bevatten een 

 aantal soorten met eenslachtige bloemen, tei'wijl dit met andere familiën 

 (b. v. de Papilionaceeën) schier nooit het geval is. — Al de soorten van 

 het geslacht Hypericum zijn van honig verstoken. — Enz. 



(2) Volgens BuRCK (Rotan. Jaarb , III, blz..66-68j mag de proterandrie niet 

 als een bijzondere adaptatie beschouwd worden : « Er ligt immers niets 

 vreemds in het verschijnsel dat het eerst aangelegd orgaan (nl. het androe- 

 cium) ook het eerst volwassen is. Proterogynie alleen kan als iets bijzon- 

 ders worden opgevat, maar proterogynische bloemen zijn betrekkelijk 

 zeldzaam » . Daarenboven zou de dichogamie in vele gevallen geen aan- 

 leiding geven tot kruising tusschen verschillende exemplaren, maar tus- 

 schen bloemen van een en hetzelfde exemplaar, en wij weten dat een der- 

 gelijke kruising niet dezelfde voordeelen oplevert als kruising tusschen 

 verschillende exemplaren. (Zie hooger, blz 183 en 201). 



De verklaring die Bubck van de proterandi-ie geeft is zeer eenvoudig, 

 maar zij geeft ons geen uitlegging van het feit dat de proterandrie in 

 sommige familiën algemeen waargenomen wordt, en in andere plantenfa- 

 milien daarentegen zeer weinig of niet. Daarenboven is de proterogynie 

 niet zoo zeldzaam als door Burck aangenomen wordt, vooral onder de 

 windbloemigen (Cyperaceeën, enz.). 



