— 327 _ 



stempeloppervlakte. Van binnen is de snavel verdeeld in een aantal 

 hokjes, die een kleverige vloeistof bevatten en bij de geringste aan- 

 raking deze vloeistof laten ontsnappen. De helmknop ligt achter den 

 snavel, en wordt door een breed uitwas aan den top der stempel- 

 zuil beschut. Als de bloem volkomen ontloken is liggen de stuifmeel- 

 klompies(/j) geheel vrij : zij bevinden zich tusschen de stuifraeelzakjes 

 van achteren en de concave zijde van den snavel van voren : hun 

 voorste, spits uiteinde rust op den top van den snavel. De stuifmeel- 

 korrels zijn (evenals bij Orchis, zie flg. 14) door draden verbonden, 

 maar deze draden zijn breekbaar, en aanzienlijke massas stuifmeel 

 kunnen gemakkelijk afgebroken worden. 



Als de bloem ontluikt is een geringe drukking voldoende om een 

 druppel vloeistof uit den snavel to doen te voorschijn komen. Na 2 of 3 

 seconden wordt deze druppel hard, en hij neemt weldra een purper 

 bruine kleur aan. (Men kan deze vloeistof doen uittreden door den 

 snavel met een haar aan te raken, ofwel door de bloera gedurende 

 nagenoeg eene minute aan chloroform-dampen bloot te stellen.) 



Daar nu de spitse uiteinden der stuifmeelklompjes op het bovenst 

 uiteinde van den snavel liggen, worden zij altijd door den uittreden- 

 den druppel bevochtigd, en deze vloeistof is zoo kleverig, en wordt 

 zoo vlug hard, dat het zeer moeielijk is den snavel met de punt eener 

 naald vlug genoeg aan te raken om niet de stuifmeelklompjes, 

 die door de vloeistof aan de naald gelijmd worden, mede te voeren. 

 Kleine insecten plaatsen zich op de lip, en likken honig ; zoodoende 

 kruipen zij langzaam naar omhoog, tot zij het bovenst uiteinde der 

 honiggroef hebben bereikt : hun kop bevindt zich alsdan onder het 

 gebogen uiteinde van den snavel. Als zij nu hun kop weder opheffen 

 raken zij dit uiteinde aan: de vloeistof komt te voorschijn, wordt 

 hard, en lijmt de toppen der stuifmeelklompjes aan den kop van het 

 insect. Het insect verwijdert zich nu met de stuifmeelklompjes op 

 den kop ; in de volgende bloem zullen deze klompjes den stempel 

 aanraken, en een gedeelte van het stuifmeel zal door de kleve- 

 rige stempeloppervlakte gelijmd worden. — Op het oogenblik dat de 

 snavel zijne vloeistof laat ontsnappen wordt hij nog meer naar voren 

 gebogen ; daarna wordt hij allengs opnieuw naar achteren gebogen 

 (deze beweging duurt eenige uren of een dag), en daardoor wordt de 

 toegang tot den stempel en zijne bestuiving bij een tweede insecten- 

 bezoek gemakkelijker gemaakt. 



