— 354 — 



MULLER beschrijft 2 vormen : 1" een grootbloemige vorm, waarin 

 de stijl buiten de bloem uitsteekt alvorens de helmknoppen geslachts- 

 rijp zijn, en dien stand tot het einde behoudt : kruisbevr. de regel, 

 zelfbevr. onmogelijk. — 2° Een kleinbloemige vorm, waarin de 

 stempel zich vooreerst boven en achter de helraknoppen bevindt, eu 

 dus door de bezoekers niet aangeraakt wordt ; daarna wordt de stijl 

 langer, en de stempel wordt naar voren en naar onderen gebracht 

 op zulke wijze dat hij nu door insecten voor de helmknoppen aange- 

 raakt wordt(kruisbevr.), terwijl stuifmeel uit de helmknoppen op den 

 stempel kan vallen bij uitblijvend insectenbezoek (spont, zelfbest.). 

 (H. Muller, fert., blz. 447). 



ScHULZ (Beitr., II, blz. 121) onderscheidt bij deze soort ongeveer 

 7 vormen, door overgangen verbonden. De honigklier is meer of 

 minder duidelijk, en de rijkdom aan honig zeer verschillend. Het 

 insectenbezoek schijnt af te hangen van den rijkdom aan honig, en 

 niet van de grootte der kroon. 



In flg. 28 hebben wij twee bloemen afgebeeld: in fig. 28, i, bevindt 

 zich de stempel boven en iets voor de helmknoppen der lange meel- 

 draden ; — in flg. 28, 2 is de stijl omgebogen, de stempel bevindt 

 zich onderde helmknoppen, en spontane zelfbestuiving is bij uitblij- 

 vend insectenbezoek verzekerd. Deze vorm schijnt in ons gebied het 

 meest verspreid te zijn. 



Deze soort wordt schier nooit bezocht. — Zie hooger, blz. 258. 

 242. Melampyrumpratense L. — Gele bijenbJoem. — 

 {FL mélütophüe jaune). 



De 4 helmknoppen zijn vereenigd tot een enkelen stuifmeelbehou- 

 der, die opengemaakt wordt als een der spitse aanhangsels der lob- 

 ben der helmknoppen aangeraakt wordt. Honigklier aan den voet 

 van het vruchtbeginsel, aan de onderzijde, in den vorm van een wit- 

 achtig lichaam met een honigafscheidende groef aan weerszijden. 

 Kroonbuis 14-15 mill. diep, van binnen met een ring van naar voren 

 gerichte haren (honigdeksel). Van voren is de kroonbuis, over een 

 lengte van 4 a 5 mill., wijd genoeg om den kop van een hommel bin- 

 nen te laten; eene slurf van 10 a 11 mill, is dus lang genoeg om den 

 honig te bereiken. De kroonbuis is over het grootste gedeelte van 

 hare lengte tamelijk nauw en Shoekig ; aan den ingang wordt zij 

 plotseling veel breeder. Aan weerszijden van den broeden ingang 

 vertoonen do zijwanden een plooi (fig 29, a) waardoor de breedte tot 



