- 360 — 



wordt de genoemde stempellip omgebogen, op zulke wijze, dat haar 

 tepeldragende oppervlak het insect tegemoet gekeerd wordt (fig,30, 4). 

 Wordt deze stempellip nu aangeraakt, zoo buigt zij zich naar 

 boven, en wordt aldus tegen de bovenlip der kroon aangedrukt (ware 

 de kroon daar niet, dan zou de lip l zich nog verder ombuigen, zooals 

 in flg. 30, 5 aangegeven wordt). Wanneer nu een insect de onderlip 

 der kroon naar beneden drukt en vooruitkruipt om den ingang der 

 spoor te bereiken, zal het vooreerst de stempellip os aanraken en met 

 vreemd stuifmeel bevruchten, en daarna de helmknoppen aanraken. 

 Terwijl het honig zuigt wordt de stempellip op de hooger beschreven 

 wijze tegen de bovenlip der kroon aangedrukt, waaruit volgt dat het 

 insect, als het achteruitkruipend de bloem verlaat, de tepeldragende 

 zijde der stempellip os geen tweede maal aanraakt : zelf bestuiving 

 heeft dus geen plaats. Spontane zelfbestuiving is door den stand 

 der o* en 9 organen onmogelijk. — Deze plant is vaak onvrucht- 

 baar bij gebrek aan insectenbezoek. 



-Tn. 



FiG. 30, — Utricularia vulgaris. (Naar Hildebdandt, loc. cit.) 



1. Bloem, s, spoor in den toestand van rust. — 5^, stand der spoor als de onder- 

 lip naar beneden gedrukt wordt. — b, bult der onderlip. 



2. Voortplantingsorganen, van ter zijde gezien, uiteene nog niet ontloken bloem. 

 — os, onderste stempellip. — bs, bovenste id. — h^ helmknop. 



3. Id. van achteren gezien. — m, meeldraad. — os, bs als in 2. 



4. Voortplantingsorganen van ter zijde gezien, uit een ontloken bloem : de 

 onderste stempellip os is naar onderen omgebogen (vergelijk met 2). 



5. Stamper, van ter zijde gezien, na een insectenbezoek : de onderste stempellip 

 os heeft zich naar achteren omgebogen. 



6. Dezelfde stamper, van achteren gezien. 



