— 376 — 



Het middelste gedeelte der bovenlip is van ter zijde iets samen- 

 gedrukt, iets snavelvorraig, en vertoont van voren een nauwen 

 ingang. De twee zijlobben der bovenlip zijn aan weerszijden tegen de 

 vrij breede onderlip aangedrukt : tusschen de beide lippen bevindt 

 zich een breede, lage opening, die van boven op de middellinie met 

 den hoogervermelden ingang gemeenschap heeft. Helmknoppen en 

 stempel door de bovenlip beschut, staan tegenover den bovensten 

 ingang. De helmknoppen liggen 2 aan 2 achter elkander ; zij zijn 

 iets behaard, en brengen droog wit stuifmeel voort. De naar onderen 

 gebogen top van den stijl fungeert als een stempel en ligt voor de 

 2 achterste helmknoppen : spontane zelfbestuiving onvermijdelijk. 



FiG. 38, Scutellaria galericulata. 



Links : Bloem van voren gezien. 

 Hechts : Bloem van ter zijde gezien. 

 m, Helmknop. — (Naar de Natuur). 



Een hommel die zijn kop in de bloem wil steken moet de bovenlip 

 naar achteren drukken (scharnierbeweging: den top van een potlood 

 in de bloem steken !): aldus worden helmknoppen en stempel ontbloot 

 en aangeraakt. Als het insect de bloem verlaat keert de bovenlip 

 door hare veerkracht tot haren vroegeren stand terug, en omsluit 

 opnieuw de o* en 2 organen. Een vlinder kan zijne dunne slurf door 

 den bovensten ingang in de bloem voeren, en eveneens bestuiving 

 bewerken. — Insecten kunnen zoowel kruis- als zelfbestuiving 

 bewerken. — Honigmerken op de onderlip. Wordt (door hommels en 

 vlinders) weinig bezocht. 



