- 452 - 



zijdelings tegen elkander aangesloten. Ingang 4-5 mill. wijd, wordt 

 door den breeden stempelkop bijna geheel gesloten, zoodat slechts 

 een nauwe spleet rondom den stempel overblijft. De slurf van het 

 insect moet ten minste 10 raill. lang zijn om den honig te kunnen 

 bereiken. Stempelkop met een centrale indieping, en daarom heen 

 een verheven, ringvormige stempelring ; aan zijn ondersten rand is 

 de stempelkop voorzien van witte haren, waardoor het stuifmeel der 

 bloem verhinderd wordt den stempel te bereiken. Op gelijke hoogte 

 als deze haren, iets onder de stempeloppervlakte, bevinden zich de 

 8-10 helmknoppen, die aan de buitenzijde met een sikkelvormige 

 spleet opengaan en wit stuifmeel ontlasten. Bezoekende insecten 

 moeten vooreerst met kop en slurf den stempel aanraken, en wor- 

 den aldus met kleverige stof besmeerd; daarna bereiken zij het 

 stuifmeel. Kruisbestuiving is dus verzekerd. Spontane zelfbestuiving 

 schijnt onmogelijk te zijn. 



395. Pirola minor L. — Witte of bleekrose pollenbloem. 

 {^Fleur ó 23ollen^ blanche ou rose-pale). Kirchner, Flora ; 

 MULLER, Alpenblumen. 



Bloemen homogaam, overhangend. De kroonbladen zijn om de 

 voortplantingsorganen tot een klokje vereenigd. De 5 stempellobben 

 scheiden een kleverige vloeistof af. De helmknoppen staan in den 

 bloemknop rechtop, maar worden later onjgekanteld, derwijze dat 

 de basale poriën, waarmede zij opengaan, naar onderen (in de over- 

 hangende bloem) toegekeerd worden; zij zijn geelachtig, de rand der 

 poriën oranjerood. Er is geen honig. Insecten belikken vooreerst de 

 glanzige deelen van den stempel en zoeken daarna stuifmeel : dus 

 kruisbestuiving. Bij uitblijvend insectenbezoek grijpt spontane zelf- 

 bestuiving plaats, daar stuifmeel uit de helmknoppen op den omge- 

 bogen stempelrand kan vallen. — Veranderlijk : bloem meer of 

 minder kegelvormig, meer of minder wijd geopend ; helmknoppen 

 hooger of lager. Soms proterandrisch. 



(Het t^weede gedeelte dezer verhandeling, met een résumé in 

 'tFransch, zal in het VP Jaarboek, 1894, verschijnen). 



