— 173 — 



aan de bovenzijde ontbreken. De bovenste deelen van het bladpa- 

 rencbym bestaan uit palissadenweefsel, terwijl de onderste deelen 

 uit sponsweefsel gevormd zijn. (Rammculus fiuitans, fig. 8 en 9.) 



.De bladeren der ondergedoken waterplanten (Fig. 6 en 7) zijn 

 integendeel byna radiaal gebouwd ; palissadenweefsel wordt niet 

 meer waargenomen, en het zou dan ook in vele gevallen onmo- 

 gelijk zijn de onderzijde van de bovenzijde te onderscheiden, ware 

 het niet dat de laatste overblijfsels der elementen van den radialen 

 vaatbundel ons daarvan sporen lieten, hetzij door de wederzijd- 

 sche ligging van xyleem en phloëem, hetzij door de excentrische 

 ligging van den ganschen vaatbundel. 



Evenals in den stengel is het gansche vaatstelsel grootendeels 

 ondergebleven. Echte bladnerven zijn zeldzaam ; soms bestaat 

 slechts ééne nerf (de middennerf); somwijlen ook enkele (twee) 

 zijnerven, die dan nog zeer weinig zijn ontwikkeld; dikwijls heelt 

 de gansche nerf de gedaante van een concentrischen vaatbundel 

 aangenomen, waarvan het midden door een kanaal ingenomen 

 wordt, evenals in den stengel. Er dient nauwelijks bijgevoegd te 

 worden, dat ook het xyleem zeer weinig ontwikkeld is. 



Luchtholten worden hier eveneens aangetroffen. Sommige blad- 

 schijven bevatten in hare dikte slechts enkele (2 a 3) lagen cellen 

 (Elodea, Lenma). De buitengewone dunheid en teederheid der 

 bladeren, evenals hare verre gedreven verdeeling, zijn klaarblij- 

 kende aanpassingen tot het leven in een midden, dat dichter is 

 dan de lucht. Inderdaad, door hare verdeeling en hare buigzaam- 

 heid wordt de invloed der bewegingen van het water tot een 

 minimum verminderd ; daarenboven wordt, voor dezelfde hoe- 

 veelheid bladgroen, eene grootere oppervlakte aan het licht 

 blootgesteld. De geringe dikte der bladeren Iaat aan het licht (dat 

 onder het water reeds verzwakt is) toe gemakkelijk in de cellen 

 door te dringen: het assimileeren wordt daardoor begunstigd. 

 Eindelijk blijft eene groote hoeveelheid zelfstandigheid gespaard, 

 die anders tot de vorming en de verdikking van de wanden der 

 vaten zou gebruikt zijn, en nu dienen kan tot het aanleggen en 

 opbouwen van nieuwe deelen. 



De zwemmende waterplanten hebben integendeel bladeren, die 

 veel meer op die der luchtpianten gelijken. Zij zijn gewoonlijk 



