— 177 ~ 



Sagittaria sagittaefolia b. v. verliest, als zij in diep water groeit, 

 hare kenmerkende pijlvormige bladeren en heeft dan alleen lijn' 

 vormige bladeren, die wel eens 4 voet lang kunnen worden. 

 Alis.na plantago gedraagt zich op dezelfde wgze, en verder zul- 

 len wij nog een dergelijk voorbeeld bij Nuphar hiteum aantreffen. 



Verlaten wij nu den bouw en den uitwendigen vorm der water- 

 planten om de verdere aanpassingen na te gaan, die het water 

 doet ontstaan. 



In de eerste plaats zullen wij de bloemen behandelen. 



De bloemen van alle waterplanten zijn niet in gelyken graad 

 tot het leven in 't water aangepast. Nu eens vinden wij bij haar 

 bloemen, die van de bloemen der gewone landplanten niet wezen- 

 lijk verschillen, dan weder bloemen, die door het water zeer diep 

 gewijzigd zi,jn, en tusschen beide uitersten een aantal overgangs- 

 vormen. 



Eerst vinden wij bloemen, die bijna volkomen met die der 

 landplanten overeenstemmen; kelk en ki'oon zijn goedgevormd 

 en teekenen zich reeds op eenigen afstand duidelijk a.i{Ngmphaea, 

 Nuphar, Polygonum aquaticiim, Batrachiion, Ilottonia, enz.); 

 de kleur is gewoonlijk geel of wit, wel eens rood (Polggonum), 

 zelden, en dan nog gewoonlijk onvolkomen, blauwachtig {Lobelia 

 Dortmanna L.) De bloemen drijven op het water, of de bloemsteel 

 verheft zich tot zekere hoogte boven den waterspiegel; door 

 zwerabladeren, luchtholten en dergelijke inrichtingen wordt voor 

 het evenwicht gezorgd, en verhinderd dat de bloemen onderge- 

 dompeld worden. 



Bevruchting wordt hier door den wind en door de insecten 

 bewerkt, en bij vele soorten werden bezoekers waargenomen 

 {Ngmphaea, Nuphar, Batrachium, enz.). Sommige zijn zelfs tot 

 kruisbevruchting ingericht {Utricularia). Hottonia palustris, 

 heeft langstijlige en kortstijlige bloemen. Proeven met deze plant 

 genomen, hebben bewezen, dat legitieme kruisbevruchting (tus- 

 schen organen van gelijke lengte) de krachtigste en talrijkste 

 zaden voortbrengt, terwijl door zelfbevruchting schier geene en 

 dan nog zeer kleine zaden ontstaan (Muller, Befruchtung der 

 Blumen, Blz. 113). 



12 



