— 179 — 



Eindelijk hebben wij een laatste groep planten, waarbij de 

 bevruchting onder het loater plaats grijpt; daartoe behooren 

 vooral de soorten van het geslacht CeratophyUum. Dit zijn een- 

 huizige planten ; o' en $ bloemen zijn zittend, tot verscheidene 

 kransen vereenigd. De o* bloemen bezitten 12-16 meeldraden en 

 brengen eene groote hoeveelheid stuifmeel voort ; de $ bloemen 

 hebben een 9-11-bladigen kelk en een priemvormigen stijl. 

 Wanneer de meeldraden openspringen, wordt het stuifmeel 

 door de beweging van het water, en ook misschien wel door eene 

 eigene beweging van den stam (ten gevolge van het licht) naar de 

 stempels gevoerd. Het stuifmeel heeft omtrent hetzelfde specifiek 

 gewicht als het water, en rijst of daalt dus slechts weinig. Aan- 

 passingen, die deze nabij komen, vinden wij ook bij andere plan- 

 ten, die echter minder bekend zijn (Najas, Zostera, enz.). 



Er dient nog opgemerkt te worden, dat het stuifmeel bij deze 

 planten, noch exine, noch wratten, noch stekels vertoont. 



Daar de exine dient om het stuifmeel voor uitdroging te bewa- 

 ren, heeft zij hier geene reden van bestaan, en de wratten en 

 gelijkaardige inrichtingen, bestemd om het stuifmeel aan het 

 lichaam der insecten vast te hechten, zouden onder het waler 

 nutteloos zijn. 



In de meesle gevallen worden de vmchJen der waterplanten 

 onder \\ei water rijp, zelfs wanneer hare bloemen boven den 

 waterspiegel verheven zijn {Nymphaea, Naphar, Stratiotes, 

 Batrachium, Potamogeton, Hydrocharis, enz.). Bij Vallisneria 

 rolt de bloemsteel zich in; bij vele andere planten brengt hij de 

 vruchten onder het water door zich eenvoudig te buigen. Bij 

 Utrieularia, Hottonia, Lobelia worden de vruchten boven den 

 waterspiegel rijp : de zaaddoozen strooien bij het openspringen 

 hunne talrijke zaden aan de oppervlakte uit, en deze kunnen aldus 

 medegevoerd en verspreid worden . 



De meeste planten, wier vruchten onder water rijp worden, 

 bezitten eenvoudige dopvruchten [CeratophyUum, Potamogeton, 

 Batrachium, enz.) of bij uitzondering splitvruchten (Myriophyl- 

 him, Callitriche, enz.). Het is ook de dopvrucht, die de meest 

 gewone vorm is bij de water-en moerasplanten, wier vruchten in de 



